TOZ DETERJANIN GÖKKUŞAĞI ALABALIĞI (ONCERHYNCHUS MYKİSS.W. 1792) KROMOZOMLARINDA OLUŞTURABİLECEĞİ SAPMALARIN İNCELENMESİ

Abstract

Bu çalışmada, günlük yaşamda yaygın olarak kullanılan toz deterjanın (etkin madde % 21,9 lineer alkil sülfonat) gökkuşağı alabalığı (Oncorhynchus mykiss) kromozomlarında oluşturabileceği sapmalar incelenmiştir. Üç farklı konsantrasyonda (0,09 mg/1, 0,29 mg/1 ve 0,90 mg/1) hazırlanan deterjan, balıklara enjeksiyonla ve yaşadıkları su ortamına karıştırılmak suretiyle uygulanmıştır. Kromozom preparatlan, 96 saat deneye tabi tutulan balıkların böbrek dokusundan, doğrudan metot kullanılarak hazırlanmıştır. Elde ediien kromozom preparaîlarmdaki metafaz dağılımları, kromozom sapması yönünden incelenmiştir. Sonuç olarak, 1380 Sayılı Su Ürünleri Kanunu'na ait Su Ürünleri Yönetmeliği 'nde içsulanmızda bulunmasına izin verilen deterjan konsantrasyonunun bu balık türünde herhangi bir kromozom sapmasına yol açmadığı belirlenmiştir. Aynca, gökkuşağı alabalığında yaygın olarak görülen Robertson polimorfızmine rastlanmıştır. Buna göre, kromozom kol sayısının (NF) 104 olarak sabit kaldığı, kromozom sayısının (2n) ise 58-64 şeklinde değiştiği saptanmıştır. Deterjan uygulamasının Robertson poiimorfizmi nedeniyle görüien kromozom sayı farklılıkları üzerinde önemli bir etkisinin olmadığı istatistiksel olarak bulunmuştur. Anahtar Kelimeler : Gökkuşağı alabalığı, lineer alkil sülfonat, kromozom sapması, Robertson poiimorfizmi.