ELAZIĞ YÖRESİNDEKİ KARABAKIR FORMASYONU KİREÇTAŞLARININ PETROGRAFİK ÖZELLİKLERİ

Abstract

oz Yüksek Lisans Tezi Elazığ Yöresindeki Karabakır Formasyonu Kireçtaşiarının Petrografik Özellikleri Şenay ÜSTÜNDA? Fırat Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Jeoloji Mühendisliği Anabilim Dalı 1996, Sayfa: 39 İnceleme alanı Elazığ- Baskil yolu kuzeyinde Ören Tepe yöresi ile Aksaray (Elazığ) mahallesinin güneyinde yer alan Rızvan Tepe ve Boz Tepe yörelerini içine alan iki ayrı sahadan oluşmaktadır. Üst Miyosen-Pliyosen yaşlı Karabakır Formasyonu inceleme alanında kireçtaşlan ile temsil edilmektedir. Birim, Ören Tepe yöresinde Keban Metamorfitleri'nden beslenmiş çakıllar içeren konglomeralar ile başlamakta ve içerisinde birçok paleosol seviyesi bulunduran ve bunlar üzerinde yer alan kireçtaşlarından oluşmaktadır. Yapılan ölçülü straligrafik kesitler bu konglomeraların göle açılan delta sedimanlan olduğunu göstermekledir. Konglomeralar üzerinde yer alan kireçtaşlan yaklaşık 12 m kalınlığa sahip olup, yer yer bitki fosilleri, kimyasal birikme yapılan ve boşluk dolgusu yapılan içermektedir. Petrografik çalışmalar sonucu kimyasal birikme yapılarının yalancı ooid olduğu belirlenmiştir. Bağlayıcı maddenin spari kalsit olması, çökelme ortamının yüksek enerjili olduğunu göstermektedir. Yalancı ooid türü yapılar havzanın iç kısımlannda yer almakladır.II Havzanın kuzey kesimlerinde boşluk dolgusu olarak yer alan spari kalsit kristalleri ve bol bitki fosilleri, bu kısımların düşük enerjili ve bataklık alanları olduğunu göstermektedir. Karabakır Formasyonu Rızvan Tepe ve Boz Tepe yörelerinde Elazığ Magmatitlen üzerinde uyumsuz olarak yer almakladır. Birim killi kircçlaşları ile temsil edilip, yer yerde killi seviyelerle ardalanmalıdır. Kircçlaşları, tabakalanma yüzeyleri boyunca bol miktarda mangan denlritleri içermekledir. İnceleme alanının güneyinde kireçtaşlanyla, aynı yaşlı lav akınüları yanal yönde girik durumda yer almakladır. Peirografik incelemeler, Karabakır Formasyonu'na ail kireçıaşlarının bol miktarda kuruma breşleri, kuruma çatlakları, boşluk dolgusu yapıları sunduğunu göstermiştir. Ayrıca örnekler içerisinde yer yer Oslracod kavkılarına ve bilki fosillerine rasilanılmışiır. Kuruma breşleri, kuruma çatlakları ve boşluk dolgusu yapıları, düşük enerjili ve sığ bir göl ortamının karakteristikleridir. Üst Miyosen-Pliyosen yaşlı Karabakır Formaşyonu'ndan elde edilen veriler birimin çökelimi sırasında Ören Tepe yöresinde yüksek enerjili ramp tipi, Rıvzan Tepe ve Boz Tepe yörelerinde ise düşük enerjili ramp tipi göl ortamı şartlarının hüküm sürdüğünü göstermektedir. ANAHTAR KELİMELER Elazığ, Karabakır Formasyonu, Ooid, Neotektonik, Karbonat Petrografisi.

Ill ABSTRACT Masters Thesis Petrographic Aspects of Karabakir Formation Limestones, In Elazığ Area Şenay ÜSTÜNDAG Fırat University Graduie School of Science and Technology Department of Geological Engineering 1996 Page: 39 The study area consists of the two different areas which contain Ören Hill in the north of Elazığ-Baskil road, and Rizvan Hill and Boz Hill situated in the south of Aksaray (Elazığ) district. Upper Miocene-Pliocene aged Karabakir formation is represented by conglomerates, limestones and lavas in the study area. In Ören Hill, the unit begins with the conglomerates ingluding pebles derived from Keban metamorphites and in which contains plenty of pleosol levels, and ends with the limestones overlying these conglomerates. Measured stratigraphical sections show that these conglomerates represent deltaic sediments opened to lake. The limestones on the conglomerates have about 12 km thikeness, and include place and place plant fossils, chemical depositing structures and cavity structures. According to the results of petrographic investigation, it have determined that the chemical depositing structures arc pseudo Ooids. That the connective material is sparry calcite shows that deposition»] environment is of high energy. The pseudo ooids are existed in the inner part of basin.IV Sparry calcilc crystals and abundant plant fossils existing as cavity fiiling in Ihe north parts of the basin show that these parts are of low energy and a swamp area. Karabakir formation discordantly covers Elazığ mağmaliles in Rızvan Hill and Boz Hill Surroundings. The unit is represented by clayed limestones, and is intersiratified by claystoncs. Limestones include a lof of manganese dcnlrilcs on the bedding.surfaces, Limestones are laterally intricate with the same aged lavas in the south of the study area. According to the results of pelrographical investigations, the limestones of Karabakir Formation abundantly contain drying cracks, drying breccias and cavity structures. In addition, it was determined ostracod shell traces and plant fossils in the samples. Drying breccias, drying cracks and cavity filling structures are the characteristics of low energy and a shallow lake environment. The dam determined from Karabakir Formation show that the conditions of the ramp type lake, environment with hing energy around Ören Hill, and of ramp type with low energy around Ri/.van Hill and Boz Hill had prevailed during the deposition of the unit. KEY WORDS Elazığ, Karabakir Formation, Ooid, Neatectonic, Carbonate petrography.