Fen ve Matematik Egitiminde Kuresel Yonelimler: Turkiye Yuzyili Maarif Modeli ve Cin 2022 Mufredatinin Karsilastirmali Analizi

Abstract

ÖZ: Amaç: Bu çalışma, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ile Çin’in 2022 Zorunlu Eğitim Müfredatını, temel yapısal göstergeler üzerinden fen ve matematik programları bağlamında karşılaştırmaktadır. Yöntem: Nitel karşılaştırmalı tarama deseni benimsenmiş; resmi müfredat belgeleri ve ilgili alanyazın doküman analiziyle incelenmiştir. Elde edilen bulgular içerik analiziyle sınıflandırılmıştır. Bulgular: Her iki müfredat; bütüncül gelişim, 21. yüzyıl yetkinlikleri, okuryazarlık ve sürece dayalı ölçme-değerlendirme ekseninde kurgulanmıştır. Türkiye eğitim modeli, “Bütüncül İnsan” anlayışına dayanarak içeriği sadeleştirmeyi ve günlük yaşamla ilişkilendirerek anlamlı öğrenmeyi öncelemektedir. Buna karşılık Çin müfredatı, “beş eğitimin birlikte yürütülmesi” yaklaşımı ve temel yetkinlikler çerçevesinde standartlaştırılmış ve ölçeklenebilir bir öğretme–öğrenme süreci benimsemektedir. Türkiye eğitim modelinde sürdürülebilirlik, okuryazarlık boyutlarına ve ünite yapısına entegre edilirken; Çin’de okul–aile–toplum iş birliği bağlamında ele alınmaktadır. Ölçme-değerlendirme açısından Türkiye eğitim modeli, rubrikler ve performans görevleri gibi uygulamalarla “öğrenmenin kanıtı” anlayışı altında süreç odaklı bütüncül bir yaklaşım kurarken; Çin sistemi standartlaştırılmış soru madde havuzları ve kalite izleme mekanizmalarını daha belirgin biçimde vurgulamaktadır. Özgün Değer: Bu çalışma, Türkiye’nin 2024 TYMM’si ile Çin’in 2022’de güncellenen müfredatlarını; amaçlar, içerik, sürdürülebilirlik ve ölçme-değerlendirme gibi temel öğeler üzerinden yapılandırılmış biçimde karşılaştıran ilk analizlerden birini sunmaktadır. Eğitim politikalarına yönelik anlamlı çıkarımlar üretmenin yanı sıra, ileride yapılacak müfredat karşılaştırmalarında kullanılabilecek bir kodlama şeması da önermektedir.