Hemodiyaliz Hastalarında Sağlıkta Kadercilik Anlayışı İle Hastalık Algısı Arasındaki İlişki: Karşılaştırmalı Bir Çalışma

Abstract

Amaç: Bu çalışma, iki farklı ilde yaşayan hemodiyaliz hastalarının sağlıkta kadercilik anlayışı ile hastalık algılarını karşılaştırmak ve aralarındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapılmıştır. \rGereç ve Yöntem: Tanımlayıcı, kesitsel tipte olan çalışma, Şubat 2021 tarihinde İstanbul’da (2 diyaliz merkezi) ve Elazığ’da (1 diyaliz merkezi)bulunan diyaliz merkezlerinde araştırmayı kabul eden 200 hasta gerçekleştirilmiştir. Veriler“Tanıtıcı Özellikler Formu’’, “Sağlıkta Kadercilik Ölçeği (SKÖ)”ve “Kısa Hastalık Algısı Ölçeği (KHAÖ)” kullanılarak toplanmıştır. \rBulgular: SKÖ’nün toplam ortalamasının 56.14±15.22; KHAÖ’nün toplam ortalamasının 29.7±10.97; alt boyutlarının toplam puan ortalaması ise kişisel kontrol 4.3±2.92, tedavi kontrolü 6.61±2.27, uyum 5.33±3.51, sonuçlar 8.02±1.81, süre 7.84±2.32, hastalık anlaşılırlığı 6.08±2.52, endişe 7.21±2.85 ve duygusal temsil 7.41±2.6 olduğu saptanmıştır. SKÖ ile KHAÖ ve alt boyutları olan uyum, süre, endişe ve duygusal temsili arasında pozitif yönde ve zayıf düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. SKÖ ile KHAÖ ve alt boyutlarının illere göre puan ortalamaları arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık bulunmuştur. \rSonuç: Hastaların hastalık algısının olumsuz ve sağlıkta kadercilik eğilimlerinin orta düzeyde olduğu bulunmuştur. Hastaların sağlık kadercilik anlayışı artıkça hastalık algısı olumsuzlaşmaktadır. Elazığ’da yaşayan hastaların sağlık kadercilik anlayışının yüksek, hastalık algısının da olumsuz olduğu saptanmıştır.