ÖĞRETMENLERE GÖRE OKUL MÜDÜRLERİNİN TEKNOLOJİ LİDERLİĞİ İLE ÖĞRETMENLERİN DİJİTAL YETERLİKLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ

Abstract

Teknolojideki değişim ve gelişmeler, toplumun her alanını etkilediği gibi eğitim sistemlerini de etkilemiştir. Teknolojinin eğitim sistemine dâhil olmasıyla birlikte okul müdürleri ve öğretmenlerin görev ve sorumluluklarında önemli değişiklikler meydana gelmiştir. Okul müdürleri, okula teknolojinin entegre edilmesi, gerekli alt yapının oluşturulması ve okulun teknoljik donanımının sağlanması için gerekli çalışmaları yaparken; öğretmenler de bu teknolojileri öğrenme süreçlerine entegre ederek öğrencilerin dijital çağa uyum sağlamalarına katkıda bulunmaktadır. Bu araştırmanın amacı, öğretmenlere göre okul müdürlerinin teknoloji liderlikleri ile öğretmenlerin dijital yeterlikleri arasındaki ilişkiyi incelemek ve cinsiyet, yaş, öğrenim durumu, görev yaptığı okul kademesi, öğretmenlikteki hizmet yılı, bulunduğu okuldaki hizmet süresi, kişisel bilgisayara sahip olma durumu, günlük dijital cihaz kullanım süresi, günlük sosyal medya kullanım süresi bağımsız değişkenleri açısından değerlendirmektir. Bu amaçla nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini, 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Güneydoğu Anadolu Bölgesisinin bir ilçesinde yer alan Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı devlet okullarının farklı kademelerinde görev yapan 361 öğretmen oluşturmaktadır. Çalışmada "Kişisel Bilgi Formu", "Okul Müdürlerinin Teknoloji Liderliği Ölçeği" ve "Dijital Yeterlik Ölçeği" veri toplama araçları olarak kullanılmıştır. Araştırmanın analizleri SPSS 22 programı ile yapılmıştır. Analiz aşamasında ilk olarak normallik testi yapılmış ve verilerin normal dağıldığı tespit edildikten sonra t testi ve ANOVA testi uygulanmıştır. Anlamlı farklılıkların bulunduğu ANOVA analizlerinde Post Hoc Testlerinden Tukey ve Games-Howell uygulanarak farklılıkların hangi gruplar arasında olduğu ortaya konmuştur. Okul müdürlerinin teknoloji liderliği ile öğretmenlerin dijital yeterlikleri arasındaki ilişkiyi belirlemek için Pearson korelasyon analizi yapılmıştır. Elde edilen verilerin analizleri sonucunda; katılımcılara göre okul müdürlerinin teknoloji liderliklerinin ve öğretmenlerin dijital yeterliklerinin yüksek düzeyde belirlenmiştir. Öğretmenlerin, okul müdürlerinin teknoloji liderliğine ilişkin algılarında, yalnızca görev yaptıkları okuldaki hizmet süresi değişkenine göre, ölçeğin "okulda teknolojinin etkili ve güvenli kullanımı" alt boyutunda istatiksel açıdan anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Diğer değişkenlerde anlamlı farklılık ortaya çıkmamıştır. Ayrıca, öğretmenlerin dijital yeterliklerine ilişkin algılarında, cinsiyet, öğrenim durumu, görev yaptığı okul kademesi, kişisel bilgisayara sahip olma durumu, günlük dijital cihaz kullanım süresi ve günlük sosyal medya kullanım süresi değişkenlerinde anlamlı bir farklılık olmadığı belirlenmiştir. Ancak yaş, hizmet süresi ve bulunduğu okuldaki görev süresinde istatistiksel açıdan anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Elde edilen veri analizlerinden, öğretmenlere göre okul müdürlerinin teknoloji liderliği ile öğretmenlerin dijital yeterlik düzeyleri arasında zayıf bir ilişki olduğu tespit edilmiştir.

Changes and advancements in technology have impacted every aspect of society, including education systems. The integration of technology into the education system has brought about significant changes in the roles and responsibilities of school principals and teachers. While school principals work to integrate technology into schools, create the necessary infrastructure, and provide the necessary technological equipment, teachers, in turn, integrate these technologies into their learning processes, helping students adapt to the digital age. The aim of this study is to examine the relationship between school principals' technology leadership and teachers' digital competencies and to evaluate it in terms of gender, age, educational background, current school level, overall work experience, work experience at the current school, personal computer ownership, daily digital device use time, and daily social media use time. For this purpose, the relational screening model, which is a quantitative research method, was used. The research sample consisted of 361 teachers working at different levels of public schools affiliated with the Ministry of National Education in a district of the Southeastern Anatolia Region in the 2024-2025 academic year. The "Personal Information Form," the "School Principals' Technology Leadership Scale," and the "'Teachers' Digital Competence Scale" were used as data collection tools in the study. The analyses of the research were conducted using the SPSS 22 program. In the analysis phase, first, a normality test was performed, and after determining the normal distribution of the data, t-test and ANOVA tests were applied. In addition, Tukey and Games-Howell Post Hoc Tests were performed when necessary. Pearson correlation analysis was conducted to determine the relationship between school principals 'technology leadership and teachers' digital competencies. As a result of the analysis of the obtained data, participants determined that school principals' technology leadership and teachers' digital competencies were high. A statistically significant difference was found in teachers' perceptions of school principals' technology leadership only in the "Effective and Safe Use of Technology in School" sub-dimension of the scale, based on the variable of work experience at their current school. No significant differences were found in other variables. Furthermore, no significant differences were found in teachers' perceptions of their digital competencies across variables including gender, educational background, current school level, personal computer ownership, daily digital device use duration, and daily social media use duration. However, statistically significant differences were found in age, overall work experience, and work experience at their current school. According to teachers' self-reported answers, a weak relationship was found between school principals' technology leadership and teachers' digital competency levels.