II. DÜNYA SAVAŞINDAN BAĞIMSIZLIĞINA KADAR GÜRCİSTAN (1939-1991)

Abstract

Gürcistan Cumhuriyeti, Sovyetler Birliği'nin güneyinde bulunan Kafkas Dağları'nın batısında küçük bir ülkedir. Gürcü halkı, dünyanın en eski milletlerinden biri olup çok eski ve hareketli bir tarihe sahiptir. Asya ve Avrupa arasındaki coğrafi durumu ve diğer faktörler sosyal, politik, ekonomik ve kültürel evrimine etki yapmıştır. Gürcistan'ın avantajlı durumu ve doğal zenginliği daima Rusya ve Türkiye dâhil bazı ülkelerin ihtirasını çekmiştir. Ülke, Roma, Bizans, Arap, Hazar, Selçuklu, Moğol, İran, Osmanlı ve Rus istilalarına uğramıştır. Gürcistan, sahip olduğu jeostratejik önem nedeniyle, gerek Kafkasya bölgesi, gerekse Rusya ve Türkiye açısından hayati önem kazanmıştır. Özellikle, Kafkasya ve Orta Asya'ya açılan ulaşım ve ticaret yollarının merkezi konumundadır. Gürcistan açısından Türkiye; Rusya'nın nüfuzunu dengeleyebilecek bir komşu devlet olmanın yanı sıra, hem Batı'ya açılan bir kapı, hem de gelişmesine katkı sağlayabilecek ekonomik bir güçtür. Burada daha çok İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra Gürcistan'ın iç politikası ve Gürcistan'da yaşanan etnik sorunlar özetlenecektir. Tarih boyunca yapılan bağımsızlık savaşları yüzünden yıpranan Gürcüler, XIX. yüzyılın başında Çarlık Rusyası'nın istilasına uğradılar. Yıllarca süren mücadeleler sonunda, demokratik bir cumhuriyet kurarak tarih sahnesinde yeniden göründüler. Gürcüler diğer Güney Kafkasyalı milletler olan Azeriler ve Ermeniler gibi 1991 yılında Rusya Federasyonu'nun dağılmasıyla bağımsızlıklarına kavuşmuşlardır. Çalışmanın amacı; Gürcistan'ın İkinci Dünya Savaşı sonrasında, Türkiye, Rusya, Azerbaycan, Ermenistan ve İngiltere'nin Güney Kafkasya'da çakışan menfaatlerini, ortak siyasetlerinin bu siyaset çerçevesinde diplomatik ve askeri faaliyetlerinin incelenerek, sonuçlarının analiz edilmesidir. Bu çerçevede II. Dünya Savaşı'ndan sonra Gürcistan'ın Kafkas halkları ile siyaseti ele alınmıştır. Aynı zamanda bağımsızlık öncesi sosyal, kültürel ve ekonomik yapısı ele alınarak sanayi ve endüstri hakkında da bilgiler incelenmiştir. Ayrıca savaştan sonra Kafkasya siyasetinin başarılı olabilmesi için gerçekleştirilmiş faaliyetler de irdelenmiştir. Anahtar Kelimeler: Gürcistan, Güney Kafkasya, Transkafkasya, Türkiye, SSCB, Rusya Federasyonu, Stalin.The Republic of Georgia is a small county in the South of the Soviet Union and in the west of Caucasian countries. Being one of the oldest nations in the world, Georgian people have a very lively history that dates back to ages. Its geographical location between Asia and Europe, and many other factors contributed to a lot its social, politic, economic and cultural revolution. The advantageous position and the national wealth of Georgia has attracted, throughout the history, some countries among which are Russia and Turkey. The country had been invaded by Romans, Byzantines, Arabs, Caspians, Seljuks, Mongolians, Iranians, Ottomans and Russians. Georgia is of vital importance both in terms of Caucasian region and in terms of Russia and Turkey due to its geo-strategic position. It is located in the middle of most transportation and commercial roads reaching to Caucasian and Middle Asian countries. For Georgia, Turkey is not only a neighbour that would balance the power of Russia, but also a gate to the West, and an economic power that would contribute in its development. This study will rather describe the domestic policies in Georgia after World War II and the ethnical problems persisting in the country. Exhausted by wars of independency throughout history, the Georgians were invaded by the Tsarist Russia in early 19th century. Subsequent to years of struggle, they have reappeared at the stage of history, founding a democratic republic. Georgians have gained independence after dissolution of the Russian Federation in 1991 just like other South Caucasians such as Azerbaijanis and Armenians. The objective of the study is to reveal the conflicting interests of Georgia, Turkey, Russia, Azerbaijan, Armenia and England in South Caucasia after World War II, as well as their common policies, and their diplomatic and military activities in the frame of such common policies. The study also aims to analyze the results thereof. The political affairs of Georgia and Caucasians after World War II have also been examained in this context. The country's social, cultural and economic structure before independence has been studied to derive information about its industrial affairs. Activities that have been carried out to succeed with its Caucasian policies after the war have been investigated too. Key Words: Georgia, South Caucasia, Transcaucasia, Turkey, The Soviet Union, Russian Federation, Stalin.