GÜNEŞ IŞIMASI VE ELAZIĞ YÖRESİNDE GÜNEŞ IŞIMASI ÖLÇÜMLERİ

Abstract

I ÖZET Yüksek Lisans Tezi GÜNEŞ IŞIMASI VE ELAZI? YÖRESİNDE GÜNEŞ IŞIMASI ÖLÇÜMLERİ İnci TÜRK Fırat Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Kimya Mühendisliği Anabilim Dalı 1995. Sayfa 80 Bu çalışmada, Kipp-Zonen piranometresi ile Nisan- 1994 ile Mart- 1995 arasındaki 12 aylık sürede Elazığ yöresinde günlük toplam ışıma, 1994 Temmuz ayında 31 gün boyunca da saatlik toplam ışıma ölçümleri yapıldı. Bu verilerden aylık, günlük ve saatlik difüz ışıma miktarları hesaplandı. Ölçümler ve hesaplamalar kullanılarak atmosfer dışına gelen ışıma, yeryüzüne ulaşan toplam ışıma ile bunun direkt ve difüz bileşenlerinin Nisan- 1994 Mart- 1995 döneminde aylık ve saatlik peryotlarda değişimleri incelendi. Güneş ışıması ölçümlerinin mevcut olmadığı durumda iki ayrı yöntem kullanılarak günlük ve aylık ortalama toplam ışımayı hesaplamak için çeşitli parametrelere bağlı eşitlikler geliştirildi. İlk olarak aylık ortalama güneşlenme suresinin aylık ortalama gün uzunluğuna oram { n/N ) ve bunun standart sapmasına (ön/N) bağlı olarakII hesaplanan aylık ortalama toplam güneş ışımasının aylık ortalama atmosferdışı ışımaya oranının ( H/H0 ) literatürde verilen aşağıdaki eşitliği sağladığı görüldü. H/H0 »0,2 1 16+0,6389 n/N - 0,2266[( n/N )2 + ö2n/N )] İkinci olarak atmosfer dışı ışıma (H0), deklinasyon açısı (sin5), nem güneşlenme süresi oranı (n/N), hava ve toprak sıcaklığı gibi 6 meteorolojik ve coğrafik parametre ile çokyönlü lineer regresyon kullanılarak aylık ortalama güneş ışımasının hesaplanabildiği denklemler geliştirildi. Ve bunlar arasında en yüksek korelasyon katsayısına sahip olanlara yer verildi. Geliştirilen denklemler.yapılan ölçümler ile karşılaştırıldı. Maxsimum benzerlik yöntemi ile geliştirilen denklemlerden hesaplanan değerlerin ölçümlerden -% 6,6 hata gösterirken çokyönlü regresyon ile geliştirilen denklemler ortalama -% 9 hata gösterdi. Diğer taraftan şimdiye kadar su konuda teklif edilmiş olan Angstrom, Rietveld ve Gariepy eşitlikleri irdelendi. Anahtar Kelimeler : Güneş Işıması, Güneş Işımasının Hesaplanması, Güneş Enerjisi Uygulamaları