Sosyal Bilgiler Öğretmen Adaylarının Dijital Vatandaşlık Davranışlarının Bazı Değişkenler Açısından İncelenmesi

Abstract

Bu çalışma dijitalvatandaşlık ve onun alt boyutlarına yönelik Sosyal Bilgiler öğretmenadaylarının algılarını incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın katılımcıları 2015-2016eğitim-öğretim yılında Fırat, Dicle, Siirt ve Adıyaman üniversitelerinin SosyalBilgiler öğretmenliği bölümü 1,2,3 ve 4. sınıflarında okuyan 682 öğretmen adayıoluşturmuştur. Katılımcıların 321’i kadın 361’i erkek olup yaş aralıkları 17-24yaş arasında değişmektedir. Araştırmada veriler Kocadağ (2012) tarafından öğretmen adaylarınındijital vatandaşlık düzeylerinin ölçülmesi amacıyla hazırlanan dijitalvatandaşlık ölçeği ve cinsiyet, yaş, ailenin aylık ortalama geliri, kendine aitbilgisayar, sosyal ağ üyeliği, sosyal bilgilerin kaçıncı sınıf öğrencisi olduklarıve internette kalma süreleri ile ilgili yedi değişken üzerinde uygulamayapılmıştır. Uygulanan dijital vatandaşlık ölçeği 63 maddeli olup araştırmacıtarafından öğretmenlik uygulaması dersi için yapılan 5 haftalık gözlemler vegözlemler sonucu yapılan görüşme sonucu elde edilmiştir. Nicel verilerbetimleyici istatistik tekniği ile analiz edilmiştir. Elde edilen nitelverilerin analizinde ise betimsel analiz tekniği kullanılmıştır. SosyalBilgiler öğretmen adaylarının dijital vatandaşlığa yönelik tutumlarınıninternette kalma süresi değişkeni açısından incelendiğinde istatistiksel olarakanlamlı bir farklılığın olduğu görülmektedir. İnternette çevrimiçi kalma süresiarttıkça tutumların daha da olumlu olduğu belirlenmiştir [F(4,324)=P>.05]. Ayrıcakatılımcıların dijital vatandaşı; bilgisayarı ve interneti çok iyi kullanmasınıbilen teknolojiye ayak uydurabilen yenilikçi bireyler olaraktanımlamaktadırlar. Dijital çağın gerektirdiği bilgi toplumu yetiştirilmekisteniyorsa özellikle Sosyal Bilgiler öğretmenlerine hak ve özgürlüklerinöğretilmesi noktasında büyük roller düşmektedir. Dijital vatandaşlıküniversitelerin Sosyal Bilgiler öğretmenliği bölümü müfredatında geniş yeredinmeli ve ilk ve orta dereceli okul müfredatında özellikle Sosyal Bilgilerdersine entegre edilmelidir.