CUMHURİYET DÖNEMİ GAYRİMÜSLİM MİLLETVEKİLLERİ

Abstract

Osmanlı Devleti'nde yenileşme hareketlerinin başladığı Tanzimat Fermanı ile yavaş yavaş demokrasiye doğru bir yönelişin olduğu görülmektedir. 1876 yılında Kanuni Esasi ve I. Meşrutiyet'in ilanıyla birlikte Osmanlı Devleti'nde parlamenter bir sisteme geçilmiştir. Meşruti sistemin gereği olarak açılan Meclis-i Mebusan'da Osmanlı Devleti sınırları içerisinde yaşayan tüm ulusların temsilcileri yer almıştır. Bu temsilciler içerisinde gayrimüslim unsurlar da bulunmuştur. Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı'nı kaybetmesinden sonra İstanbul işgal edilmiş ve İtilaf Devletleri kuvvetleri tarafından Mebusan Meclisi zorla kapatılmıştır. Bunun üzerine Mustafa Kemal önderliğinde Ankara'da 1920 yılında olağanüstü yetkilere sahip Türkiye Büyük Millet Meclisi açılmıştır. Daha sonra 1923 yılında saltanatın kaldırılmış, cumhuriyet ilan edilmiştir. Milli bir meclis özelliği taşıyan TBMM'de 1935 yılına kadar gayrimüslimler yer almamıştır. Fakat 1935 yılı seçimlerinde bağımsız adaylar için kontenjan ayrılmasıyla meclise girebilmişlerdir. Anahtar Kelimeler: Demokrasi, Parlamento, Gayrimüslim Milletvekilleri.

In Ottomon Empire it seems to be a slowly orientations towards democracy with Tanzimat Ferman thatstarted reform movements. Ottoman Empire passed a parliamentary system with the declaration of Kanuni Esasi and constitutional monarchy. Representative of all nations living within the boundariesof the Ottoman Empire have taken placein Meclis-i Mebusan opened as the requirements of the constitutional monarchy. Among this representatives are also Non- muslims. After losing the I. World War of Ottomon empire, İstanbul occupied it. And Meclis-i Mebusan was closed by force by soldiers of the Allied Powers. Thereupon, in 1920, with evtraordinary powers TBMM opened under the leadership of Mustafa Kemal. After the abolition of the sultanate was declared a republic in 1923.Non-Muslims, in TBMM, which a national council, didn't take place until 1935. But they could enter parliament with the quota for independent candidates in the elections of 1935. Key Words: Democracy, Parliament, Non-Muslim Deputies