Sosyal araştırmalardaki ölçek bulgularına örneklem etkisinin araştırılması

Abstract

Tarama modeline göre yürütülen bu araştırmada sosyal bilimlerde sıklıkla kullanılan ölçek bulgularına örneklemin etkisi araştırılmıştır. Bu amaçla farklı araştırmacılar tarafından geliştirilmiş üç ayrı ölçek yükseköğretim kurumlarından mezun 226 kişiye uygulanarak bulgular karşılaştırılmıştır. Yapılan analizlerde ölçekler arası korelasyon değerlerinin yüksek, Cronbach Alpha güvenirlik katsayılarının kabul edilebilir sınırlar içinde olduğu tespit edilmiştir. Buna karsın cinsiyet ve mezun olunan yükseköğretim kurumu açısından yapılan karşılaştırmalarda birbirinden oldukça farklı sonuçlara ulaşılmıştır. Bu bulgulara örneklemin etkisinin olup olmadığı araştırılmış, ölçek bulgularının örneklemden etkilendiği yönünde güçlü kanıtlara ulaşılamamıştır. Buna karsın tutum gibi zaman içinde değişebilen özelliklerin ölçülmesinde kullanılacak araçların veri toplama sürecinden önce yeniden gözden geçirilmesi gerektiği görülmüştür. Araştırma bulgularına dayalı olarak araştırmacılara ölçek geliştirme çalışmalarında sadece açımlayıcı faktör analizi ile yetinmeyip doğrulayıcı faktör analizini de yapmaları önerilmektedir.