SOSYAL GİRİŞİMCİLİK VE SOSYAL SERMAYENİN ETKİLERİ "FIRAT ÜNİVERSİTESİ ÖRNEĞİ"

Abstract

Bu araştırma, sosyal girişimciliğin sosyal sermaye üzerindeki etkilerini kapsamlı biçimde inceleyerek toplumsal kalkınma bağlamında yarattığı değişimleri anlamayı amaçlamaktadır. Çalışma, sosyal girişimlerin yerel topluluklar üzerindeki uzun vadeli etkilerine dair literatüre derinlemesine bir bakış açısı kazandırmayı hedeflemektedir. Sosyal girişimcilik ve sosyal sermaye arasındaki ilişki, toplumsal kalkınma süreçlerinde önemli bir yer tutmasına rağmen, bu etkileşimin niteliği ve sosyal girişimlerin toplumsal etkilerinin sürdürülebilirliği konusunda yeterli sayıda araştırma bulunmamaktadır. Araştırma, sosyal girişimlerin sosyal sermayeyi nasıl dönüştürdüğünü ve yerel topluluklarda güven, işbirliği ve dayanışmayı nasıl güçlendirdiğini ortaya koymayı hedeflemektedir. Bu araştırmada nicel araştırma yöntemleri kullanılarak betimsel tarama modeli kullanılmıştır. Veri toplama sürecinde anket yöntemi kullanılmış ayrıca sosyal girişimcilik ve sosyal sermayenin en etkili kullanıldığı iktisadi ve idari bilimler fakültesi öğrencileri örneklem olarak seçilmiştir. Elde edilen veriler SPSS 25 programı ile analiz edilerek faktör analizi ve regresyon analizi gibi istatistiksel tekniklerle hipotezler test edilmiştir. Araştırmada, Soba ve Yıldız (2020) tarafından geliştirilen "Yükseköğretimde Sosyal Girişimcilik Yeterliliği Ölçeği" ile Uçar (2016) tarafından geliştirilen "Kurumsal Güven Ölçeği" ve "Grup Aidiyeti Ölçeği" kullanılmıştır. Bulgular, katılımcıların sosyal girişimcilik yeterlilik algılarının genel olarak orta-yüksek düzeyde olduğunu; özellikle sorumluluk, yardımlaşma ve ekip çalışması alanlarında güçlü tutumlar sergilediklerini göstermiştir. Yenilikçilik ve öğrenmeye açıklık boyutlarındaki yüksek algılar, sosyal girişimcilikte yenilikçi düşünceye ve öğrenmeye açıklığın önemini vurgulamaktadır. Sosyal girişimcilik eğitimi alanların yeterlilik algılarının daha yüksek olması, eğitimin bu alandaki gelişime olumlu katkısını ortaya koymaktadır. Ancak girişimcilik niyeti ve gönüllülük boyutlarında düşük algılar, bu alanlarda gelişme gerekliliğine işaret etmektedir. Ayrıca, sosyal girişimcilik algısının yaş ve gelir gibi demografik değişkenlere göre farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Katılımcıların kurumsal güven algıları genel olarak orta-alt düzeyde olup, devlet kurumlarının işlevselliğine kısmi güven duydukları, ancak adalet ve eşitlik konularında eleştirel tutum sergiledikleri tespit edilmiştir. Kadınlar ile 24 yaş ve üzeri öğrencilerin kurumsal güven algısı daha yüksek bulunmuştur. Bölümler arasında farklılıklar gözlenirken, sosyal girişimcilik eğitimi ve ebeveyn eğitim düzeyinin kurumsal güven üzerinde anlamlı etkisi olmadığı, gelir durumu düşük olanların ise daha yüksek güven algısına sahip olduğu görülmüştür. Grup aidiyeti açısından katılımcılar, sosyal gruplarında ortak amaçlara ve karşılıklı güvene güçlü inanç göstermekte; sosyal destek ve dayanışmanın aidiyet duygusunu güçlendirdiği anlaşılmaktadır. Kadınların grup aidiyeti algısı erkeklere göre yüksek olurken, yaş, bölüm ve sınıf düzeyine göre anlamlı farklar bulunmamıştır. Gelir durumu aidiyet algısında belirleyici olurken, sosyal girişimcilik eğitimi ve ebeveyn eğitim düzeyinin etkisi görülmemiştir. Ayrıca, kurumsal güveni yüksek bireylerin grup aidiyeti algılarının daha güçlü olduğu tespit edilmiştir. Araştırma sonuçları, sosyal girişimcilik yeterliliği ile kurumsal güven arasında anlamlı bir ilişki olmadığını, ancak sosyal girişimcilik yeterliliği ile grup aidiyeti arasında orta düzeyde; kurumsal güven ile grup aidiyeti arasında ise düşük-orta düzeyde anlamlı pozitif ilişkiler olduğunu göstermektedir. Bu bulgular, sosyal girişimcilik becerilerinin bireylerin aidiyet duygusunu güçlendirdiğini, ancak kurumsal güven algısını doğrudan etkilemediğini ortaya koymaktadır. Genel olarak, sosyal girişimcilik yeterliliği ve kurumsal güvenin grup aidiyeti ile ilişkili fakat birbirinden bağımsız değişkenler olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

This study aims to comprehensively examine the effects of social entrepreneurship on social capital, with the goal of understanding the transformations it brings about within the context of social development. The research also seeks to contribute to the literature by providing a more in-depth perspective on the long-term impacts of social enterprises on local communities. Although the relationship between social entrepreneurship and social capital holds significant importance in social development processes, there is a lack of sufficient research addressing how these two concepts interact, the sustainability of the social impacts of social enterprises, and the role of social capital in these processes. This study focuses on investigating how social enterprises influence social capital and strengthen trust, collaboration, and solidarity among communities. This study employed a descriptive survey model using quantitative research methods. A survey method was used in the data collection process, and students from the faculty of economics and administrative sciences, where social entrepreneurship and social capital are most effectively used, were selected as the sample. The obtained data were analyzed using SPSS 25, and hypotheses were tested using statistical techniques such as factor analysis and regression analysis. The "Social Entrepreneurship Competence Scale in Higher Education" developed by Soba and Yıldız (2020), as well as the "Institutional Trust Scale" and "Group Belonging Scale" developed by Uçar (2016), were used in the study. Findings reveal that participants generally perceive their social entrepreneurship competencies at a moderate to high level, particularly demonstrating strong attitudes in areas such as responsibility, cooperation, and teamwork. High scores in innovativeness and openness to learning highlight the importance of innovative thinking and adaptability in social entrepreneurship. Participants who received social entrepreneurship education reported higher competency perceptions, indicating a positive contribution of education to competence development in this field. However, lower perceptions in entrepreneurial intention and voluntarism suggest the need for improvement in these areas. Moreover, social entrepreneurship perceptions varied according to demographic variables such as age and income. Participants' institutional trust perceptions were generally at a moderate to low level, showing partial trust in the functionality of state institutions while maintaining a critical stance on justice and equity issues. Female participants and those aged 24 and above exhibited higher levels of institutional trust. Differences among academic departments were observed, whereas social entrepreneurship education and parental education levels did not significantly affect institutional trust. Additionally, participants with lower income levels demonstrated higher institutional trust perceptions. Regarding group belongingness, participants showed strong belief in shared goals and mutual trust within their social groups, and social support and solidarity were found to reinforce the sense of belonging. Female participants reported higher levels of group belongingness than males, while no significant differences were found based on age, academic department, or grade level. Income status emerged as a determining factor in belongingness perceptions, whereas social entrepreneurship education and parental education levels had no significant effect. Furthermore, individuals with higher institutional trust exhibited stronger group belongingness perceptions. The study found no significant relationship between social entrepreneurship competency and institutional trust; however, a moderate positive correlation existed between social entrepreneurship competency and group belongingness, and a low to moderate positive correlation between institutional trust and group belongingness. These results indicate that social entrepreneurship skills strengthen individuals' sense of belonging but do not directly affect their institutional trust perceptions. Overall, it was concluded that social entrepreneurship competency and institutional trust are related to group belongingness but function as independent variables.