ZEYNEP ALİYE'NİN ÖYKÜLERİNDE YAPI VE İZLEK

Abstract

Günümüz edebiyatı yazarlarından olan Zeynep Aliye, öykü, şiir, roman, söyleşi gibi pek çok türde eser vermiş olmasına rağmen özellikle öyküleriyle ön plana çıkar. Bireyi ve bireyin ruhsal bunalımlarını irdeleyerek, kadın ve kadın sorunlarına değinen yazar; bir imge ve kurgu ustası olarak eserlerinde felsefi ve psikolojik açılımlarda bulunur. Yazarın ontolojik anlamda kendini arayan insanın özellikle de kadının derinliklerine inerek en karanlık noktaya ulaşmadaki yetisi, erkek egemen anlayışın hâkim olduğu toplumda atılan önemli bir adım olarak kabul edilir. Öykülerde, mutsuzluk ve huzursuzluk itkisiyle görüngülenen kadınlar, özellikle kadın düşmanlarının güçlerini arttırmak amacıyla zayıf ve vasıfsız olarak nitelendirildikleri gibi namus ve bekâret olgusuyla da etki altına alınmaya çalışılan bir denetim aracına dönüşür. Bunalım/bunaltı ve karamsarlığın parçalanmış bireyin tüm yaşamına mercek tuttuğu öykülerde görülen özgürlük sorunu, yazarın yalnızlık, ölüm, intikam ve intihar izleklerine sıkça yer vererek eril iktidarın toplum üzerindeki etkisine ironik bir göndermede bulunmasıyla açımlanır.

Although Zeynep Aliye, one of the authors of modern literature, has given works in many genres such as short stories, poetry, novels, interviews, she especially stands out with her stories. By examining the individual and the spiritual depressions of the individual, the author touches on women and women's problems; as a master of images and fiction, he makes philosophical and psychological expansions in his works. The author's ability to reach the darkest point by going deep into the depths of a person who seeks himself in an ontological sense, especially a woman, is considered an important step taken in a society dominated by a male-dominated understanding. In stories, women who are seen with the impulse of unhappiness and unrest become a means of control, especially when they are described as weak and unskilled in order to increase the strength of misogynists, as well as trying to be influenced by the phenomenon of honor and virginity. The problem of Freedom, seen in stories where depression/depression and pessimism are the lens on the entire life of a fragmented person, is explained by the author's ironic reference to the impact of masculine power on society, often featuring traces of loneliness, death, revenge and suicide.