Türkiye’de Ücret Gelirlerinin Vergilendirilmesinde Vergi Adaleti: Sporcuların Vergilendirilmesi Örneği

Abstract

Nsanların toplu bir yaşama geçişi ile birlikte ortaya çıkan toplumsalihtiyaçlar, devlet dediğimiz modern organizasyonlar tarafındankarşılanmıştır. Devlet, bir yandan toplumun ihtiyaçlarını karşılarken diğeryandan kamusal ihtiyaçların finansmanını sağlamak üzere kamu gelirlerinegereksinim duymuştur. Bu süreçte vergiler, kamusal hizmetlerin finanseedilmesinde önemli bir mali araç olarak ön plana çıkmıştır. 20. Yüzyıldayaşanan gelişmeler ve devletin ekonomiye müdahalesiyle birlikte vergi,ekonomik ve sosyal amaçların gerçekleştirilmesinde de başvurulan bir araçolmuştur. Dolayısıyla vergiler, kamu harcamalarının finanse edilmesi,ekonomik büyüme ve kalkınmanın sağlanması ve gelir dağılımında adaletintesis edilmesi gibi çok boyutlu bir yapıya kavuşmuştur. Ancak vergisistemlerinin iç dinamikleri ve yapısından kaynaklı olarak vergilemedeadaletsizlik söz konusu olmaktadır. Verginin sosyal amacınıngerçekleştirilmesini güçleştiren böylesi bir yapı, kayıt içi ekonomide devletinvergi kaybına neden olarak verginin mali amacının da tesis edilmesinigüçleştirmektedir. Buradan hareketle yapılan bu çalışmada, sporcuücretlerinin vergilendirilmesinde uygulanan tevkifat oranları vevergilendirme usulleri dikkate alınarak, vergi adaletsizliğine ve kayıt içiekonomide devletin vergi kaybına neden olan unsurların tespit edilmesiamaçlanmıştır. Belirtilen amaç kapsamında yapılan araştırmada, Türkiye’desporcu ücretlerinin vergilendirilmesinde uygulanan sistemin hemvergilemede adaletsizliğe hem de kayıt içi ekonomide gelir kaybına nedenolduğu sonucuna ulaşılmıştır. Diğer bir ifade ile herkesin mali gücüölçüsünde kamu giderlerini karşılama yükümlülüğü altına girmediği tespitedilmiştir. Elde edilen tespitler dikkate alınarak, sporcu ücretlerininvergilendirilmesinden kaynaklı vergilemede adaletsizliğin giderilmesine vedevletin gelir kaybının azaltılmasına ilişkin politika önerileri sunulmuştur.