SOSYAL SERMAYENİN ORTAÖĞRETİM KURUMLARINDA GÖREV YAPAN ÖĞRETMENLERİN İŞ DOYUMUNA ETKİSİ (TOKAT İLİ ÖRNEĞİ)

Abstract

Bu araştırma ile sosyal sermayenin ortaöğretim kurumlarında görev yapan öğretmenlerin iş doyumuna etkisinin ortaya çıkarılması amaçlanmıştır.Araştırma ilişkisel tarama modeline göre tasarlanmış ve uygulanmıştır. Araştırmanın evreni Tokat il merkezindeki 16 Lise olarak belirlenmiştir. İl merkezinde bulunan 16 ortaöğretim kurumunda görev yapan 601 öğretmene ölçme paketi dağıtılarak uygulama yapılmıştır. Araştırma evren üzerinde yürütülmüştür. Araştırmanın verileri evrende bulunan öğretmenlerden sağlam ve güvenilir şekilde dönen 319 ölçme paketinden elde edilen verilerle değerlendirilmiştir.Araştırmanın modeli çerçevesinde araştırmacı tarafından geliştirilen ?Sosyal Sermaye Ölçeği? ve Gençer (2002) tarafından geliştirilen ?İş Doyumu Ölçeği? deneklere uygulanmıştır. Araştırmadan elde edilen verilerin analizinde, frekans, yüzde ve aritmetik ortalama teknikleriyle okulların sosyal sermaye düzeyleri ve iş doyumu belirlenmiştir. Bu düzeylerin mesleki kıdem, branş ve cinsiyet değişkenleri açısından anlamlı bir biçimde farklılık gösterip göstermediğini belirlemek için bağımsız örneklemler t testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA), belirlenen farklılıkların hangi gruplar arasında olduğunu belirlemek için scheffe testi uygulanmıştır. İş doyumu ile sosyal sermaye düzeyleri arasındaki ilişki Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Katsayısı analiziyle test edilmiştir.Araştırmalar sonucunda, okulların sosyal sermaye düzeyleri ortanın üzerinde bulunmuştur. Okulların sosyal sermaye düzeyleri öğretmenlerin cinsiyetlerine göre değişmemektedir. Bazı branşlardaki öğretmenler diğer branşlardaki öğretmenlerden sosyal sermayeyi daha olumlu algılamaktadırlar. Sosyal sermayenin bütününe ve alt boyutlarına göre verilen yanıtların ortalamaları genel olarak lise türlerine ve branşlara göre değişiklik gösterirken, öğrenim durumu, kıdem ve cinsiyetlere göre anlamlı bir farklılık tespit edilmemiştir. Diğer bir sonuç olarak, öğretmenlerin iş doyumu beklenti düzeyleri yüksekken, beklentilerin gerçekleşme düzeyleri daha düşük bulunmuştur. Son olarak, okulların sosyal sermaye düzeyleri ile öğretmenlerin iş doyumları arasında yüksek düzeyde, pozitif ve anlamlı bir ilişki vardır ve buna göre okullarda sosyal sermaye düzeyi arttıkça öğretmenlerin iş doyumları da artmaktadır.Anahtar Kelimeler: Sosyal sermaye, güven, ağlar, normlar, eğitim, iş doyumu.This study was aimed to determine the effects of social capital on the job satisfaction of high school teachers. The research was designed and applied in relational data model.The research was executed on population. The population of the study consist of 601 teachers in 16 high school and the scaling packages were send out this teachers. It was filled in 319 scaling packages in confidental and correct ways. Therefore research data were evaluated by 319 scaling package data.The ?Social Capital Scale? was developed by researcher and ?Job Satisfaction Scale? was developed Gençer (2002) were used to gather the data in this research. The high schools? social capital and job satisfaction levels were analyzed using frequency, percentage and mean. The independent and dependent sample t test and one way Anova technics were used for determining whether this levels were varied according to branches, seniorities and genders. The pearson moments coefficient of correlation analyze was used for determining relationship between social capital and job satisfaction.The findings of the research showed that there was over middle level social capital of schools and this levels didn?t vary teachers?gender. Social capital was perceived more positive for some branches? teachers than others. While the social capital total and its factors were meaning differences according to secondary school types and branches, it was not meaning differences according to seniorites, genders and academic backgrounds. As another result, the teachers? job satisfaction expectation levels were high and job satisfaction realization levels were low.Finally, there was positive, high level and meaningful relationship between the teachers? job satisfaction and schools? social capitals, so when social capital improved the job satisfaction improved too.Key Words: Social capital, trust, networks, norms, education, job satisfaction