Öğretmen adaylarında akademik mükemmeliyetçilik ve öz düzenlemebecerileri ile genel not ortalamaları arasındaki ilişkinin incelenmesi

Abstract

Bu araştırmanın amacı, öğretmen adaylarının akademik mükemmeliyetçilik düzeyleri, öz düzenleme becerileri ve genel not ortalamaları arasındaki ilişkileri incelemek; bu değişkenlerin cinsiyet, sınıf düzeyi ve yaşa göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemek ve öz düzenleme becerileri ile genel not ortalaması arasındaki ilişkide akademik mükemmeliyetçiliğin aracı rolünü test etmektir. Kesitsel ilişkisel tarama modeliyle yürütülen araştırmanın verileri, Fırat Üniversitesi Eğitim Fakültesi'nde öğrenim gören 857 öğretmen adayından Akademik Mükemmeliyetçilik Ölçeği, Kısa Öz Düzenleme Ölçeği ve Kişisel Bilgi Formu aracılığıyla toplanmıştır. Veriler; bağımsız örneklemler t-testi, varyans analizi (ANOVA/Welch), Pearson ve Spearman korelasyon analizleri, regresyon analizleri ve Hayes'in 4. modeline dayalı bootstrap aracılık analizi ile çözümlenmiştir. Bulgular, genel not ortalaması ve akademik mükemmeliyetçiliğin cinsiyete göre kadınlar lehine farklılaştığını, öz düzenleme becerilerinin ise cinsiyete göre farklılaşmadığını göstermiştir. Akademik mükemmeliyetçilik birinci sınıflarda en yüksek düzeydeyken, öz düzenleme becerileri üst sınıflara doğru yükselmiştir. Öz düzenleme becerileri genel not ortalamasını anlamlı ve pozitif yönde yordarken, akademik mükemmeliyetçilik tek başına anlamlı bir yordayıcı olmamıştır. Aracılık analizinde, öz düzenleme becerilerinin genel not ortalaması üzerindeki dolaylı etkisinde akademik mükemmeliyetçiliğin tutarsız aracılık (baskılama) niteliğinde bir rol üstlendiği belirlenmiştir. Sonuçlar, öz düzenleme becerilerinin akademik başarının istikrarlı ve geliştirilebilir bir yordayıcısı olduğunu; değerlendirici kaygı temelli akademik mükemmeliyetçiliğin ise başarıyla daha karmaşık ve dolaylı bir ilişki kurduğunu ortaya koymaktadır.

The aim of this study is to examine the relationships among preservice teachers' academic perfectionism levels, self-regulation skills, and grade point averages; to determine whether these variables differ according to gender, grade level, and age; and to test the mediating role of academic perfectionism in the relationship between self-regulation skills and grade point average. Conducted with a cross-sectional correlational survey model, the data were collected from 857 preservice teachers studying at a faculty of education through the Academic Perfectionism Scale, the Short Self-Regulation Questionnaire, and a Personal Information Form. The data were analyzed using independent samples t-tests, analysis of variance (ANOVA/Welch), Pearson and Spearman correlation analyses, regression analyses, and a bootstrap mediation analysis based on Hayes' Model 4. The findings revealed that grade point average and academic perfectionism differed by gender in favor of women, whereas self-regulation skills did not differ by gender. Academic perfectionism was highest among first-year students, whereas self-regulation skills increased toward the upper grade levels. While self-regulation skills significantly and positively predicted grade point average, academic perfectionism alone was not a significant predictor. The mediation analysis indicated that academic perfectionism played an inconsistent mediation (suppression) role in the indirect effect of self-regulation skills on grade point average. The results demonstrate that self-regulation skills constitute a stable and improvable predictor of academic achievement, whereas academic perfectionism grounded in evaluative concerns has a more complex and indirect relationship with achievement.