İŞ YAŞAMININ KARAKTER ÜZERİNE ETKİLERİ: SOSYOLOJİK BİR YAKLAŞIM

Abstract

Bu araştırma insan yaşamının büyük bir bölümünü kapsayan çalışma yaşamı, çalışma yaşamının geçirdiği dönüşümler ve bu dönüşümlerin karakter üzerindeki çok boyutlu etkilerini konu edinmektedir. İş/çalışma yaşamı merkezli değişimler yalnızca teknik, organizasyonel düzeyde gerçekleşen dönüşümler değildir, aynı zamanda insanın karakteri ve toplumsal yaşamı üzerinde de etki kapasitesine sahiptir. Bu bağlamda çalışmada, iş/çalışma yaşamının temel niteliklerinden hareketle iş/çalışma odaklı pratiklerin çalışanların kişilik yapıları üzerindeki yansımalarının sosyolojik bir analizi amaçlanmaktadır. Bu tez çalışması, literatür taramasına dayalı kuramsal bir araştırma olarak ele alınmıştır. İş/çalışma yaşamında meydana gelen değişimler, işin/çalışmanın parçalara ayrılması, esnetilmesi gibi ortaya çıkan yeni çalışma usulleri, yalnızca çalışma hayatını dönüştürmemiş, muhatabı çalışan kesimleri de da ciddi bir biçimde etkilemektedir. Bu bakımdan çalışanların karakter yapıları yaşanan dönüşümlerden paylarına düşeni fazlasıyla almaktadır, denilebilir. Bu çalışmada, işin/çalışmanın dönüşen yapısıyla birlikte insanların karakteri üzerindeki yansımalarının sosyolojik bağlamda açıklanması amaçlanmaktadır. İş/çalışma yaşamının karakter üzerine etkilerini incelerken toplumun gelişim serüveninde genelde ekonomik alanda özelde ise çalışma yaşamında meydana gelen değişimlerin tarihsel bir perspektiften değerlendirilmeye çalışılmaktadır. Günümüz iş/çalışma yaşamının esnek bir yapıya bürünmesiyle birlikte insanların iş/çalışmaya yönelik algılarında değişimler meydana gelmesi ve çalışma yaşamının öngörülebilir, uzun süreli yapısının yerini kısa süreli ve belirsizliklerin yoğun bir biçimde hissedildiği yapıya kavuşması dikkat çekicidir. Bu durum çalışanın sürekli yenilenen, değişen iş süreçlerine uyum sağlamasını gerektirmektedir. Tüm bunlar işin/çalışmanın bireyde kaygı ve yoğun endişe duygularının yaşanmasına neden olmaktadır. İş/çalışma, insanların karakterini olumsuz yönde etkilemekte geçmişte elde etmiş olduğu kazanımlarını değersizleştirmektedir. Günümüz koşullarında çalışanın toplumsal yaşamında, çalıştığı kurumda, aile yaşamında bağlılık sadakat gibi duygularının zayıfladığı, insanlar arası ilişkilerinde belirsizlikler yaşadığı söylenebilir. Sonuç olarak tüm bu durumlar çalışan üzerinde büyük tahribata yol açmakta ve bu durum çalışanın karakterini ciddi bir biçimde etkilemektedir.

This research deals with working life, which covers a large part of human life, the transformations of working life and the multidimensional effects of these transformations on character. Changes centered on work/work life are not only transformations at the technical and organizational level, but also have the capacity to affect people's character and social life. In this context, a sociological analysis of the reflections of work/study-oriented practices on the personality structures of employees is aimed, based on the basic characteristics of work/working life. This thesis study is handled as a theoretical research based on literature review. This thesis study is handled as a theoretical research based on literature review. Changes in work/working life, new working methods such as the separation and stretching of work/work have not only transformed working life, but also seriously affect the working segments of the interlocutor. In this respect, it can be said that the character structures of the employees take their share from the transformations experienced. In this study, it is aimed to explain the transforming structure of work/work and its reflections on people's character in a sociological context. While examining the effects of work/working life on the character, it is tried to evaluate the changes that occur in the economic field in general and in the working life in particular in the development adventure of the society from a historical perspective. It is remarkable that today's work/working life has taken on a flexible structure, changes have occurred in people's perceptions of work/work, and the predictable, long-term structure of working life has been replaced by a short-term structure in which uncertainties are felt intensely. This situation requires the employee to adapt to constantly renewed and changing business processes. All of these cause the individual to experience feelings of anxiety and intense anxiety at work/work. Work/study affects people's character negatively and devalues their past achievements. In today's conditions, it can be said that the employee's feelings such as loyalty and loyalty are weakened in his social life, in the institution where he works, in his family life, and he experiences uncertainties in his interpersonal relations. As a result, all these situations cause great damage to the employee and this situation seriously affects the character of the employee.