MESLEK LİSESİ ÖĞRENCİLERİNİN İŞLETMELERDE BECERİ EĞİTİMİ SÜRECİNE İLİŞKİN PAYDAŞ GÖRÜŞLERİ

Abstract

Bu araştırma mesleki eğitim sürecinin işbaşı eğitimle desteklenip iş yaşamına geçişte önemli bir basamak olan işletmelerde beceri eğitiminde araştırmacı tarafından belirlenen yetkinlikler çerçevesinde paydaş görüşlerini incelemeyi amaçlamaktadır. Bu amaçla çalışmada, nitel araştırma yöntemlerinden biri olan fenomenolojik desen tercih edilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Elazığ'da bulunan 10 meslek lisesinde işletmede beceri eğitimine katılan 30 öğrenci, 30 koordinatör öğretmen ve 15 iş yeri sorumlusundan oluşturmaktadır. Çalışma grubu belirlenirken kolay ulaşılabilir durum örneklemesi kullanılmıştır. Yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak veriler paydaşlardan toplanmış ve sonrasında verilerin kodlanması, betimsel analizinin yapılması ve yorumlanması sağlanmıştır. Araştırma sonucunda, öğrencilerin iletişim, problem çözme, takım çalışması, zaman yönetimi, teknoloji kullanımı, sorumluluk alma, stresle mücadele ve iş güvenliğine uyum becerilerinin okul ve işletme ortamlarında farklı düzeylerde geliştiği ve desteklendiği görülmüştür. Paydaşlar tarafından, öğrencilerin bireysel farklılıklarının desteklenmesinde ve sürecin iyileştirilmesinde; okul ve işletme ortamında sunulan kişisel ve mesleki rehberlik ile fiziksel ortamların önemli etkisinin olduğu vurgulanmıştır. Ayrıca okulda edinilen teorik ve uygulamalı eğitimlerin sektörde çok az karşılığının olduğu ve bazı alanlarda yetersiz kaldığı belirlenmiştir. Sonuç olarak, okul-sektör arasındaki bağın güçlendirilmesi, uygulamalı eğitimlerin güncellenmesi ve saatlerinin artırılması, öğrenci merkezli dijital becerileri dayalı bir eğitim ve öğretim müfredatı geliştirilmesi önerilmektedir.

This research aims to examine the views of stakeholders within the framework of the competencies determined by the researcher in skills training in enterprises, which is an important step in the transition to business life by supporting the vocational education process with on-the-job training. For this purpose, the phenomenological design, one of the qualitative research methods, was preferred in the study. The study group of the research consists of 30 students, 30 coordinator teachers and 15 workplace supervisors who participated in skills training in enterprises in 10 vocational high schools in Elazığ in the 2024-2025 academic year. Convenience sampling was used to determine the study group. The data were collected from the stakeholders using a semi-structured interview form, and then the data were coded, descriptively analyzed, and interpreted. As a result of the research, it was seen that students' communication, problem solving, teamwork, time management, use of technology, taking responsibility, coping with stress and compliance with job security skills are developed and supported at different levels in school and business environments. Stakeholders emphasized that the personal and professional guidance and physical environments offered in the school and enterprise environment have a significant impact on supporting the individual differences of students and improving the process. In addition, it has been determined that the theoretical and practical trainings received at school have little relevance in the sector and are insufficient in some areas. As a result, it is recommended to strengthen the school-industry link, update and increase the hours of practical trainings, and develop a student-centered education and training curriculum based on digital skills.