16. Yüzyılda Antakya Vakıfları (1550 Tarihli Evkaf Defterine Göre)

Abstract

Kadim bir şehir olan Antakya, tarih boyunca birçok devletin idaresi altında kalmış, 1516 yılında ise Osmanlı hâkimiyetine girmiştir. Bazı tarihlerde sancak yapılsa da 16. yüzyıl boyunca genellikle Halep Sancağının bir kazası olarak Osmanlı idari teşkilatı içindeki yerini almıştır. Antakya Kazasının Antakya, Süveyde, Kuseyr, Altunözü, Cebel-i Akra ve Şuğur olmak üzere 6 nahiyesi vardı. Evkaf kayıtlarından anlaşıldığına göre, 16. yüzyılın ortalarında Antakya Şehrinde vakıfları olan toplam beş cami, 23 mescit, bir makam, bir muallimhane, bir medrese, bir buk a ve bir zaviye yer almaktaydı. Ayrıca Antakyanın kasaba ve köylerinde de bir cami, bir mektep, üç zaviye ve 13 mescit bulunuyordu. Bu çalışmada, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Arşivinde muhafaza edilen 1550 tarihli Halep Evkaf Defteri kaynak olarak kullanılmak suretiyle, Antakya Şehri ve köylerinde yer alan hayrat vakıfların isimleri, bulundukları yerler ve personelleri ile yıllık gelir ve giderleri üzerinde durulmuştur