Investigation of Secondary School Students’ Facebook Addiction Levels and Usage Purposes In Terms Of Different Variables

Abstract

Son yıllarda bilgi ve iletişim teknolojilerinde yaşanan ilerlemeler bireylerin yaşam tarzını değiştirmiş, zaman ve mekândan bağımsız olarak bilgiye ulaşmalarına olanak sağlanmıştır. Web 2.0 ile birlikte bu ilerlemeler daha da artarak bilginin sadece ulaşılabilirliği değil, paylaşılarak daha da zenginleşmesi sağlanmıştır. Bu araştırmanın amacı, ortaöğretim öğrencilerinin Facebook bağımlılık düzeyleri ve kullanım amaçlarını farklı değişkenler açısından incelemektir. Çalışma Bingöl ilinde bulunan dört ortaöğretim okulunda yürütülmüştür. Katılımcılar elverişli örnekleme yöntemine göre seçilmiş ve bu okulların 9, 10 ve 11' inci sınıflarında okuyan 200 öğrenciden oluşmaktadır. Eksik ve hatalı veri girişi nedeniyle 68 öğrenci verisi analizlerden çıkarılarak kalan 132 öğrenci verisi analiz edilmiştir. Veri toplama araçlarından ilki, öğrencilerin Facebook kullanım amaçlarının belirlenmesi için Mazman (2009) tarafından geliştirilen geçerlik güvenirlik analizi yapılmış ölçektir. Bir diğer veri toplama aracı olan ve öğrencilerin Facebook bağımlılık düzeylerini belirlemek amacıyla hazırlanmış ölçek ise, Kimberly Young tarafından internet bağımlılığının ölçülmesi amacıyla 1998 yılında geliştirilmiş ve Çam (2012) tarafından Facebook' a uyarlanıp Türkçe' ye çevrilmiştir. Bunlara ek olarak; cinsiyet, sınıf, not ortalaması gibi öğrencilerin demografik bilgilerinin yer aldığı 12 maddelik sorular kullanılmıştır. Frekans, yüzde, ortalama gibi betimsel analizler ve t-testi, anova gibi bazı ilişkisel analizler yapılarak uygulanan ölçekteki maddeler yorumlanmıştır. Araştırma sonunda cinsiyet ve bir önceki dönem not ortalamaları ile Facebook bağımlılık düzeyleri arasında anlamlı bir farklılık bulunamazken, okul türü ile Facebook bağımlılık düzeyleri arasında anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Ayrıca cinsiyet ve okul türleri ile öğrencilerin Facebook' u kullanım amaçları arasında da anlamlı farklılıkların olduğu sonucuna ulaşılmıştır.