TUNA NEHRİ DONANMASI'NIN KAPTAN PAŞALARI (18. YÜZYIL)

Abstract

Kuruluşundan itibaren sınırlarını daha ziyade batıya doğru genişletme mücadelesi içinde olan Osmanlı Devleti, önce Balkanlara akabinde Avrupa'ya doğru açıldı. Balkanlar'da ve Avrupa'da kalıcı bir hâkimiyetten söz etmek, ancak doğal bir sınır niteliğinde olan Tuna Nehri'nde boy gösterecek bir donanmanın teşkiliyle mümkün olacaktı. Bunun için Osmanlı Devleti, 15. yüzyılın sonlarıyla 16. yüzyılın başlarında Tuna'nın aşağı kısımlarında kendi filolarını kurmuştu. Böylece vücuda getirdiği ince donanma ile Tuna havzasındaki gücünü perçinlemiştir. Tuna Nehri Donanması'nın başına da, Kaptan Paşa sıfatıyla donanmanın sevk ve idaresini yapmak üzere bir görevli atamıştır. Kaptan Paşa, görevlendirildiği bölgedeki mevcut filonun en yüksek askeri kumandanıdır. Bu çalışmamızda Osmanlı Devleti'nin Balkanlar'da ve Avrupa'daki hâkimiyetinin adeta sembolü olan Tuna Nehri Donanması'nın 18 yüzyıldaki başbuğları incelenmiştir. Özellikle arşiv kayıtlarından ve klasik kaynaklardan elde edilen bilgilerle, merkezden yapılan Kaptan Paşa atamaları ve donanmadaki görevleri geniş bir çerçevede ele alınmıştır