ALT EKSTREMİTE İSKEMİ REPERFÜZYONUNUN YOL AÇTIĞI AKCİĞER HASARINDA MELATONİNİN KORUYUCU ETKİNLİĞİ

Abstract

Alt ekstremite iskemi-reperfüzyonunu takiben nötrofil infiltrasyonu ve serbest oksijen radikallerine bağlı olarak akciğer hasan oluştuğu gösterilmiştir. Bu hasarın büyük bir bölümü reperfüzyon sırasında oluşmaktadır. Bu çalışmada, deneysel alt ekstremite iskemi-reperruzyonun modelinde oluşan akciğer hasan ve bunları önlemede melatoninin koruyucu etkisi araştırıldı. Çalışmada 40 adet Yeni Zelanda cinsi beyaz erkek tavşan kullanıldı. Tavşanlar rastgele dört eşit gruba ayrıldı: Grup 1 (sham grubu, n=10), Grup 2 (I-R grubu, n=10), Grup 3 (preiskemik tedavi gnıbu, n=10) ve Grup 4 (prereperfüzyon tedavi grubu, n=10). Grup l'de sadece anestezi uygulandı ve 6 saat bekleme sonrası kan ve doku örnekleri alındı. Grup 2,3 ve 4 'de anestezi verildikten sonra bilateral arka ekstremite, kalça eklemi hizasından turnike ile sıkıldı. 4 saat iskemi sağlandıktan sonra turnike açıldı ve iki saat reperfüzyon sonrası kan - doku örnekleri alındı. Melatonin, Grup 3'de iskemiden ve Grup 4' de reperfüzyondan 15 dakika önce 10mg/kg intraperitoneal yolla verildi. Alınan kan örneklerinde eritrosit GSH- Px, SOD, CAT, plazma MDA seviyeleri ölçüldü. Akciğer dokusu MDA düzeyleri tesbit edildi ve bistopatolojik olarak incelendi. iskemi-reperfüzyon uygulanan gruplar arasında Grup 4 deneklerin eritrosit antioksidan enzim seviyelerinin (GSH-Px, SOD, CAT) Grup 2 ve Grup 3 'e göre yüksek olduğu tesbit edildi (pO.01). Doku ve plazma MDA seviyeleri grup 4 de grup 2 ve grup 3 'e göre anlamlı derecede daha düşük bulundu (p<0.01). Histopatolojik incelemede reperfüzyondan hemen önce melatonin verilen grupta {grup 4) nötrofil sayısı ile interstisyel ödem ve konjesyonun daha az, alveoller arası septumlann daha ince olduğu saptandı (p<0.01). Reperfüzyondan önce melatonin kullanımı, alt ekstremite geçici iskemi- reperfüzyonuna bağlı akciğerlerde oluşan injuriyi azaltmaktadır. Bunu da antioksidan enzim aktivitelerini artırarak, lipid peroksidasyonunu önleyerek ve nötrofil infiftrasyonunu azaltarak gerçekleştirmektedir.