6 ŞUBAT 2023 KAHRAMANMARAŞ DEPREMLERİ SONUCU ASANSÖR PERDESİ AĞIR HASAR ALAN ÇOK KATLI BETONARME BİR BİNANIN TASARIM ÖZELLİKLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Abstract

6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremleri, mevcut yapı stoğunun sismik güvenlik açıklarını bir kez daha ortaya koymuş, bu yapıların performansının değerlendirilmesini kritik hale getirmiştir. Bu tez çalışması, depremler sonrası Malatya'da asansör perdesi ağır hasar almış çok katlı betonarme bir binanın tasarım özelliklerini ve hasar mekanizmasını incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın temel hipotezi, hasarın plandaki asimetrik perde yerleşiminden kaynaklanan burulma etkileri, proje-uygulama farklılıkları ve yetersiz donatı detaylarından kaynaklandığıdır. Örneklem, Malatya Yeşilyurt'ta yer alan 7 katlı tek bir betonarme yapıdır. Yöntem olarak, yapının rölevesi alınmış, tahribatlı (karot) ve tahribatsız (NDT) testlerle malzeme özellikleri belirlenmiş ve elde edilen güncel verilerle Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği (TBDY-2018) temelinde üç boyutlu yapısal performans analizi yapılmıştır. Analiz bulguları, yapının genel olarak "Kontrollü Hasar" performans seviyesinde olduğunu, ancak asansör perdesinde gözlemlenen ağır hasarın ve Y yönündeki yüksek deplasman taleplerinin yapısal zafiyetleri ortaya koyduğunu göstermiştir. Sonuç olarak, tasarım ve uygulama aşamasındaki kusurların, yapının genel performans hedefi karşılansa bile lokal göçme mekanizmalarını tetikleyerek can güvenliği için ciddi bir risk oluşturduğu bulunmuştur.

The February 6, 2023 Kahramanmaraş earthquakes have once again exposed the seismic vulnerabilities of the existing building stock, making the performance evaluation of these structures a critical issue. This thesis aims to investigate the design characteristics and damage mechanism of a multi-story reinforced concrete building in Malatya, whose elevator shear wall sustained heavy damage following the earthquakes. The study's primary hypothesis is that the damage was caused by a combination of torsional effects arising from an asymmetric shear wall layout, discrepancies between the original design and its on-site application, and inadequate reinforcement detailing. The sample is a single 7-story reinforced concrete structure located in Yeşilyurt, Malatya. Methodologically, a structural survey of the building was conducted, material properties were determined using both destructive (core samples) and non-destructive testing (NDT), and a three-dimensional structural performance analysis was carried out based on the Turkish Building Earthquake Code (TBEC-2018) using the collected data. The analysis revealed that while the building's overall performance corresponds to the "Controlled Damage" level, the severe damage observed in the elevator shear wall and the high displacement demands in the Y-direction indicate significant structural deficiencies. In conclusion, it was determined that flaws during the design and construction phases pose a serious risk to life safety by triggering local collapse mechanisms, even when the structure's overall performance target is seemingly met