İLKÖĞRETİM MATEMATİK ÖĞRETMENLERİNİN ÜSTÜN VE MATEMATİKSEL ÜSTÜN YETENEKLİ ÖĞRENCİLERİN EĞİTİMİNE İLİŞKİN ALGILARI VE GÖRÜŞLERİ

Abstract

Bu araştırmanın amacı, ilköğretim matematik öğretmenlerinin üstün yetenekli öğrencilere yönelik algı düzeylerini saptamak, algılarının sosyo-demografik, eğitsel ve mesleki değişkenlere göre farklılık gösterip göstermediğini belirlemektir. Aynı zamanda, ilköğretim matematik öğretmenlerinin üstün ve matematiksel üstün yetenekli öğrencilerin eğitimine ilişkin algılarını derinlemesine incelemek amaçlanmıştır. Karma yöntemle yürütülen araştırmanın nicel boyutu kesitsel tarama (N=205), nitel boyutu betimleyici fenomenolojidir (N=19). Nicel veriler Üstün Yetenekli Öğrencilere Yönelik Öğretmen Algısı Ölçeği ile toplanırken nitel veriler için yarıyapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Nicel veriler betimsel ve çıkarımsal istatistiklerle, nitel veriler tematik analizle çözümlenmiştir. Sonuçlar, öğretmenlerin üstün yetenekli öğrencilere yönelik algılarının yüksek düzeyde olduğunu göstermekle birlikte, bu algılar belirli eğitsel ve mesleki değişkenler tarafından anlamlı şekilde etkilenmektedir. Özellikle ileri eğitim düzeyi, bilgi kaynaklarını takip etme ve üstün yetenekli öğrenci deneyimi gibi faktörler öğretmenlerin algılarını güçlendiren önemli unsurlar olarak öne çıkmaktadır. Bulgular, öğretmenlerin üstün yetenekli öğrencileri genellikle bilişsel üstünlük, yaratıcılık ve problem çözme becerileriyle tanımladığını; ancak sosyal ve duygusal farklılıkların da önemli bir yere sahip olduğunu göstermektedir. Araştırma, bireyselleştirilmiş eğitim programlarının, erken tanılama süreçlerinin ve öğretmen yeterliliklerinin artırılmasının, üstün yetenekli öğrencilerin potansiyellerini geliştirmede kritik öneme sahip olduğuna işaret etmektedir.

The aim of this research is to identify the perception levels of elementary mathematics teachers toward gifted students and to determine whether these perceptions differ based on sociodemographic, educational, and professional variables. Furthermore, the study seeks to deeply explore the perceptions of elementary mathematics teachers regarding the education of gifted and mathematically gifted students. Conducted using a mixed-method approach, the quantitative dimension of the research employed a cross-sectional survey (N=205), while the qualitative dimension utilized descriptive phenomenology (N=19). Quantitative data were collected using the The Scale of Teacher Perception of Gifted Students, and qualitative data were obtained through a Semi-Structured Interview Form. Quantitative data were analyzed using descriptive and inferential statistics, while qualitative data were analyzed through thematic analysis. The results indicate that teachers generally hold high levels of perception toward gifted students, and these perceptions are significantly influenced by certain educational and professional variables. Specifically, advanced educational attainment, following information resources, and experience with gifted students emerged as key factors enhancing teachers' perceptions. The findings also reveal that teachers typically define gifted students in terms of cognitive superiority, creativity, and problem-solving skills, while acknowledging the importance of social and emotional differences. The study highlights the critical importance of individualized educational programs, early identification processes, and the enhancement of teacher competencies in fostering the potential of gifted students.