PALU MERKEZ AĞZI(GİRİŞ-İNCELEME-METİNLER-SÖZLÜK)

Abstract

Dil bilimi terimi olarak ağız; aynı dil içinde ses, şekil, söz dizimi ve anlamca farklılıklar gösterebilen, belli yerleşim bölgelerine veya sınıflara özgü olan konuşma dilidir. Leyla Karahan'ın tasnifine göre Palu ağzı, Türkiye Türkçesi Doğu grubu ağızları, I. grup ağızları içinde I. alt grupta yer alır. Prof. Dr. Ahmet Buran ise Türkiye Türkçesi Doğu grubu ağızları, I. grup içinde yer alan Elazığ ağzını beş gruba ayırmıştır. Bu tezde de beşinci grup içinde yer alan Palu merkez ağzının ses bilgisi ve şekil bilgisi açısından incelemesi yapıldı. İncelemede yöreden derlenen metinler esas alındı. Palu ağzının belirgin özelliklerinden biri adeta bir dokuzuncu ünlü gibi kullanılan kapalı /e/ sesidir. Ayrıca Doğu Anadolu ağızlarında temayül olan yuvarlaklaşma (Daha çok eklerde ve özellikle görülen geçmiş zaman birinci çokluk şahıs eki -du? ekinde görülür.) ve i'leşme Palu ağzında çokça görülmektedir. Yöre ağzının belirgin özelliklerinden biri de geniş zaman ve şimdiki zaman eki için /-?r/ ekinin her ikisinde de kullanılmasıdır. Bundan dolayı doğan karışıklılığı gidermek için ise cümledeki anlama bakılmaktadır. Anahtar Kelimeler: Ağız, Palu, Merkez Ağzı, Ses Bilgisi, Şekil BilgisiThe dialect which is a linguistic term; is a language of speach that is specific to certain seettlements or classes, which may vary in voice, form, syntax and meaning the same language. Classification according to Leyla Karahan's Palu dialect, Turkish grup in eastern Turkey in their dialect, the 1. sub group is located. As for that Turkish in Turkey Eatern Group Matchs, The Elazığ dialect in the first group is divided into five groups. İn this thesis the fifth group be one of the centre dialect of Palu, there is been a phonological and morphological study of the dialect. One of the prominent features of the Palu dialect is the closed e voice used like the ninth celebrity. Also trends in Eastern Anotolian Dialects with rounding (e is seen in too many appendices, especially in the first person suffix in the past multutide.) ihotocism seen a lot at the dialect of Palu. One of the most important features of local people today and one of the most important features to use /-?r/ for present tense and countinous tense. Therefore the meaning is sought to eliminate the confusion of the sentence. Key words: Dialect, Palu, Centra Dialect, Phonological, Morphological