1,3-DİOKSASİKLOALKAN ALKİLAMİNO GRUPLARI İÇEREN LİGANDLARIN METAL KOMPLEKSLERİNİN ELDESİ

Abstract

Doktora Tezi 1,3-DÎOKSASÎKLOALKAN ALKÎLAMÎNO GRUPLARI İÇEREN LÎGANDLARIN METAL KOMPLEKSLERİNİN ELDESl Memet ŞEKERCİ Fırat Ünivesitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Kimya Anabilim Dalı 1997; Sayfa : 102 İki veya daha fazla azot ihtiva eden aminler, geçiş, metalleri ile verdikleri kararlı kompleksler nedeniyle şelat teşkil edici olarak kullanılması büyük önem taşımaktadır. Literatürde olmayan amin kompleksleri elde ederek bunların yapı ve reaksiyonlarının incelenmesi amaçlanmaktadır. Bu çalışmada, 4 ligand elde edilmiştir ve her ligandın sentezi iki basamakta gerçekleştirilmiştir. Daha sonra bu ligandlar ile çeşitli metallerin kompleksleri sentezlenmiştir. Elde edilen ligandlar birinci basamakta epiklorhidrin, siklohekzanon ve siklopentanon ile ayrı ayrı reaksiyona sokularak l-klor-2,3-0-siklohekziliden propan (1) ve l-klor-2,3-0-siklopenüliden propan (2) elde edilmiştir. Çalışmanın ikinci basamağında ise, elde edilen (1) ve (2) bileşiğinin 1,3-diaminopropan ile reaksiyonu sonucunda 6,7-0-siklohekziliden-l-amino-4-aza heptan (Lj), 6,7-0-siklopentiliden-l-amino-4- aza heptan (L2) ve l,2-diaminoetan ile reaksiyonu sonucunda 5,6-0-siklohekziliden-l-amino-3-aza hekzan (L3), 5,6-0-sikiopentiliden-l-amino-3-aza hekzan (L4) bileşikleri elde edilmiştir. Çalışmanın üçüncü basamağında, elde edilen (Lı), (L2), (L3) ve (L4) ligandlarının Cu+-, Ni+^, Co+^ ve U02+2 kompleksleri elde edildi ve yapıları; elementel analiz, İR, UV, mağnetik süseptibilite, NMR.TGA, voltametri (diferansiyel puis), kondüktometri yardımıyla aydınlatıldı ve komplekslerin yarı iletken özellikleri incelendi. Anahtar Kelimeler : Aza, Amino, Kompleks, Diamino alkil, Siklohekziliden, Siklopentiliden, 1,3- Dioksa, 1,4-Dioksaspiro [4,5] sikloalkan, Siklohekzanon, Siklopentanon, Aminlerin sentezi ve bunların komplekleri, Geçiş metalleri, Yarı iletken.