6 ŞUBAT 2023 KAHRAMANMARAŞ DEPREMLERİNDEN SONRA ADIYAMAN İLİNDE MEYDANA GELEN KÜTLE HAREKETLERİ VE ETKİLERİ

Abstract

6 Şubat 2023 tarihinde gerçekleşen Kahramanmaraş depremleri geniş bir coğrafyada kütle hareketlerini tetiklemiştir. Bu çalışmada ise Adıyaman ilinde Kahramanmaraş depremleri kaynaklı tetiklenen kütle hareketleri tespit edilerek etkileri değerlendirilmiştir. Çalışma sahasında, Adıyaman AFAD Müdürlüğünden alınan raporlara göre yerleşim birimlerinde 78 lokasyonda kütle hareketlerinin gerçekleştiği tespit edilmiştir. Arazi gözlemleri, uydu görüntüleri (Google Earth) kullanılarak çalışma sahasında depremler sonrası meydana gelen yüzey deformasyonları değerlendirilerek, yerleşim alanlarının dışındaki birçok sahada kütle hareketlerinin gerçekleştiği ortaya çıkmıştır. Özellikle yerleşim alanlarında meydana gelen kütle hareketleri gerçekleşen sahaların afete maruz kalmış bölge niteliği kazanmasından dolayı çalışma kapsamında detaylı incelenmiştir. Bu alanlarda kütle hareketlerinin oluşmasını hazırlayan faktörleri belirlemek için sahaların genel ve tematik haritaları oluşturularak, uydu ve saha fotoğrafları kullanılarak değerlendirmeler yapılmıştır. Kütle hareketleri meydana gelen 78 lokasyonun fiziki coğrafya özellikleri tespit edilerek grafikler üzerinden kütle hareketleri ile fiziki Coğrafya özelliklerin ilişkisi ortaya çıkartılmıştır. Bu bulgulara göre Adıyaman ilinin kuzeyinde bulanan Güneydoğu Toroslar ve kenar kıvrım kuşağının kütle hareketlerine karşı duyarlı, Adıyaman ilinin güneyinde bulunan Adıyaman havzasının ise büyük bir oranda kütle hareketlerine duyarsız olduğu ortaya çıkmıştır. Heyelanların Eosen yaşlı litolojik olarak ofiyolitik serilerden oluşan arazilerde, kaya düşmelerinin ise Orta Triyas-Kretase yaşlı, litolojik olarak kireç taşlarından oluşan arazilerde daha fazla meydana geldikleri sonucuna varılmıştır. Kütle hareketleri yapıları, enerji hatlarını, yolları, tarım ve hayvancılık faaliyetlerini etkilemiştir.

The Kahramanmaraş earthquakes, which occurred on February 6, 2023, triggered mass movements across a wide geographic area. In this study, the mass movements triggered by the Kahramanmaraş earthquakes in Adıyaman province were identified and their effects were evaluated. According to reports received from the Adıyaman Disaster and Emergency Management Presidency (AFAD), mass movements were identified at 78 locations within residential areas. By evaluating the surface deformations that occurred after the earthquakes in the study area using field observations and satellite imagery (Google Earth), it was revealed that mass movements occurred in many areas outside residential areas. Areas where mass movements occurred, particularly in residential areas, were examined in detail because they constituted disaster-prone areas. To identify the factors contributing to the mass movements in these areas, general and thematic maps of the areas were created, and assessments were conducted using satellite and field photographs. The physical geographic characteristics of the 78 locations where mass movements occurred were identified, and the relationship between the mass movements and physical geographic features was revealed through graphs. These findings reveal that the Southeastern Taurus Mountains and the marginal fold belt located north of Adıyaman province are susceptible to mass movements, while the Adıyaman basin located south of Adıyaman province is largely insensitive to mass movements. Landslides are more likely to occur in areas lithologically composed of Eocene-aged ophiolitic series, while rockfalls are more likely to occur in areas lithologically composed of Middle Triassic-Cretaceous-aged limestone. Mass movements have affected structures, power lines, roads, agricultural and livestock activities.