VARİS DIŞI ÜST GASTROİNTESTİNAL SİSTEM KANAMALI HASTALARIMIZIN DEMOGRAFİK VE KLİNİK ÖZELLİKLERİ

Abstract

Varis dışı üst gastrointestinal sistem kanaması (VDÜGK) gastroenteroloji kliniklerinde sık karşılaşılan önemli acillerden biridir. Bu çalışmanın amacı VDÜGK ile takip edilen hastaların etyolojik faktörlerinin, tedavilerinin ve mortalitelerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.Fırat üniversitesi Tıp Fakültesi Gastroenteroloji Kliniği'nde 2005-2010 yılları arasında VDÜGK nedeniyle endoskopi yapılarak izlenmiş olan toplam 330 hastanın demografik özellikleri, etyolojileri, risk faktörleri, tedavileri ve mortaliteleri yönünden retrospektif olarak değerlendirilmiştir.228'i (%69.1) erkek, 102'si (%30.9) kadın olan 330 hastanın yaş ortalaması 59.9 (17-99) idi. Hastaların 84'ü (%25.5) sigara, 12'si (%7) alkol, 292'si (%88.5) ilaç; (148'i (%44.8) nonsteroid anti-inflamatuvar ilaç (NSAİİ) , 113'ü (%34.2) aspirin kullanıyordu. Hastaların 73'ünde (%22.1) kardiyovasküler hastalık, 96'da (%29.1) hipertansiyon, 36'da (%10.9) diabetes mellitusu vardı. Hastaların 156'sına (%47.3) ilk 12 saatte, 117'sine (%35.5) ilk 12-24 saatte, 57'sine (%17.3) 24 saat sonrasında endoskopi yapılmıştır. 84 (%25.5) hastaya endoskopik tedavi uygulanmıştır. Endoskopik tedavilerden en fazla (%88.1) adrenalin enjeksiyonu yapılmıştır. Medikal tedavilerinde ise proton pompa inhibibitörleri (PPİ) kullanılmıştır. Hastaların 122'sine (%37) üreaz testi yapılmış ve test yapılan hastaların 107'sinde (%87) helikobakter pozitif olarak bulundu. Hastalara ilk 12 saatte 0.81±1.0, totalde 1.8±2.1 eritrosit süspansiyonu verildi.En sık rastlanan kanama nedenleri; 257'de (%77.9) peptik ülser, 119'da (%36.1) mide ülseri, 138'de (%41.8) duodenal ülser, 203'de (%61.5) eroziv gastrit tespit edildi. Hastaların riskinin değerlendirilmesi için forrest evrelemesi ve rockall skorlaması kullanıldı. Rockall skorlamasına göre 61 (%18.5) hasta düşük risk, 260 (%78.8) hasta orta risk ve 9 (%2.7) hasta yüksek riskli idi. Forrest evrelemesine göre hastaların çoğu evre 3 ülsere sahipti (153 hasta, %40.9). 7 hastaya (%2.1) cerrahi tedavi gerekti, 6'sında (%1.8) ölüm gerçekleşti.Varis dışı üst gastrointestinal kanama etyolojisi olarak en sık peptik ülser saptandı. Hastalarımızın yarısından fazlasında NSAİİ ve aspirin kullanımı risk faktörü olarak saptandı. Varis dışı üst gastrointestinal kanama erkeklerde ve yaşlılarda daha sık görülmekte, ileri yaş ve yandaş hastalıklar olması VDÜGK'nın halen önemli bir sağlık problemi olmasına yol açmaktadır. Varis dışı üst gastrointestinal kanama mortalitesi, cerrahi ve eritrosit süspansiyon replasmanı ihtiyacı oldukça düşük saptandı. Bunun nedeni yüksek oranda endoskopinin ilk 24 saatte yapılması ve endoskopik müdahale yapılmasından kaynaklanabilir.Anahtar kelimeler: Varis dışı üst gastrointestinal kanama, etyoloji, endoskopiNon-variceal upper gastrointestinal bleeding (NVUGB) is one of the most frequent emergencies seen in the gastroenterology clinics. In the present study; we aimed to determine the etiological and mortality rate of NVUGB patients.Patients with NVUGB admitted to Fırat University Gastroenterology Department between 2005-2010 years examined with endoscopy were evaluated retrospectively in terms of demographical characteristics, etiological risk factors, treatment modalities and mortality.Mean age of 228 (%77) male and 120 (%23) female, 330 patients in total was 59, 9 (17-99). 84 (%25.5) of the patients were smoking, 12 (%7) were drinking alcohol, 292 (%88.5) were using drug; 148 (%44.8) were using non-steroidal anti-inflammatory drug, 113 (%34.2) were using acetyl salicylic acid (ASA). 73 (%22.1) of the patients had cardiyovascular disease, 96 (%29.1) had hypertension, 36 (%10.9) had diabetes mellitus. 156 (%47.3) of the patients had endoscopy in first 12 hours, 117 (%35.5) had endoscopy in first 12-24 hours, 57 (%17.3) had endoscopy after 24 hours. Endoscopic therapy was performed in 84 (%25.5) of the patients. Adrenalin injection was the most frequent treatment modality. In medical teratment, patients were given proton pump inhibitor. Urease test was performed in 122 (%37) of the patients and 107 (%87) of this was helicobacter pylori positive. Patients were given 0.81±1.0 erythrocyte suspension at the first 12 hours, totally 1.8±2.1 erythrocyte suspension were given.The most common causes of bleeeding were; 257 (%77.9) peptic ulcer, 119 (% 36.1) gastric ulcer, 203 (%61.5) erosive gastritis. Forrest and rockall scores were used to evauluate the patients risk. According to rockall score 61 (%18.5) patient had low risk, 260 (%78.8) patient had moderate risk and 9 (%2.7) patient had high risk. According to forrest score most of the patients had stage 3 ulcer (153 patient, %40.9). 7 (%2.1) patient required surgical treatment and 6 (%1.8) patient died.Peptic ulcer was the most common cause of non-variciel upper gastrointestinal bleeding. Acetyl salicylic acid and non-steroidal anti-inflammatory drugs were found as risk factors in over half of the bleeding patients. Bleeding is seen more commonly in males and elders. Non variceal upper gastointestinal bleeding still an important health problem due to advanced age and co-morbid diseases. Rate of mortality, surgery and transfusion of erythrocyte suspension was very low. This might be related to the high rate of early endoscopy and endoscopical therapy.Keywords: Non-variciel upper gastrointestinal system bleeding, etiology, endoscopy