TEK FAZLI YARDIMCI SARGILI ASENKRON MOTORDA A.A. KIYICI İLE HIZ KONTROLÜ VE DEVİR SAYISININ DEĞİŞTİRİLMESİ

Abstract

Tek fazlı asenkron motorlar evlerde ve endüstride yaygm olarak kullanılmaktadır. Bu motorların en önemli özellikleri ucuz ve bakıma çok az ihtiyaç duymalarıdır. Genellikle fan tipi yüklerde ve tahrik sistemlerinde tercih edilirler. Yardımcı sargılı asenkron motorların dezavantajlarından biri başlama momentinin düşük olmasıdır. Bunun sebebi ise ana ve yardımcı sargıların indüktif özellik göstermesidir. Ancak sargılardan geçen akımları kontrol ederek, oluşan akılar arasında 90° 'ye yakın bir faz farkı oluşturulabilir. Böylece daha yüksek bir başlama momenti sağlanır. Motorlarda uygulanan hız ayar yöntemlerinden biri giriş geriliminin değiştirilmesidir. Bu çok iyi bir yöntem olmamasına karşılık, fazla güç gerektirmeyen sistemlerde, yöntemin uygulanmasındaki kolaylık açısından tercih edilebilir. Devir yönünün değiştirilmesi, yardımcı sargılı asenkron motorda hareket halinde yapılamaz. Bunun sebebi bu sırada sadece ana sargının devrede kalmasıdır. Devir yönünün değiştirilmesi için, motor çalışmıyorken, sargılardan birinin uçlarının değiştirilmesi yeterlidir. Fakat bunun için mekanik teçhizatlara ihtiyaç vardır. Statorrv sargılarının oluşturduğu akıların yönleri değiştirildiğinde, devir yönünün değiştirilmesi de mümkün olur. Bunu da yine sargılardan geçen akımlar kontrol edilerek yapılabilir. Yardımcı sargılı asenkron motorda yukarıda açıklanan uygulamaları incelemek amacıyla, MATLAB ve PSPICE 5.4 programlarıyla sürekli ve dinamik durum benzetimleri yapılmıştır. Alman teorik sonuçlar deneylerle ispatlanmıştır. Benzetimde kullanılan devre şekilleri ve matematiksel formüller verilerek sonuçların diğer çalışmalara göre değerlendirilmesi yapılmıştır. Anahtar kelimeler: Tek Fazlı Asenkron Motor, A.A Kıyıcı, PSPICE Benzetimi