HAYAT BİLGİSİ KONULARINDA YAPILAN NİTEL ÇALIŞMALARIN İNCELENMESİ: BİR META-SENTEZ ÇALIŞMASI

Abstract

Eğitim kavramı, toplumların kalkınmasında ve huzurunda önemli bir yere sahip olmakla birlikte, bilim ve teknoloji ile paralel ve onlarla aynı süreçlerde değişiklik göstererek sürekli gelişme çabasındadır. Bir toplumun tüm yönlerinin aynı anda kalkınmasında ve milletlerin çağdaşlaşmasında eğitim, çok kritik bir yere sahiptir. Bireylerin yaşamlarının ilk yıllarında, eğitim ve öğretim açısından planlı ve programlı olarak sürece dâhil olduğu zamanlar ilkokul yıllarıdır. Bireylerin okul hayatının ilk yılları olan bu dönemler, onların kişilik ve karakterlerinde önemli bir yere sahiptir. Örgün eğitimle karşılaşılan bu dönemlerde, bireyleri, gündelik ve faydalı bilgilerle donatmak , tüm hayatlarını etkileyen kişilik özelliklerinin temelini atmak için Hayat Bilgisi dersi ilkokulun 1, 2 ve 3. sınıfında okutulmaktadır. Aslında hayatın kendisi olan Hayat Bilgisi dersi, kendisinde barındırdığı önem ölçüsünde, araştırmacıların hangi konularda nasıl çalışma yaptığı, araştırmacıların bu çalışmalarında hangi bulgulara ulaştığı ve bunları nasıl yorumladığı önem arz etmektedir. Araştırmaya dâhil edilme şartlarını taşıyan çalışmaların değerlendirilmesi, yine bu çalışmaların benzer ve farklı bulgularının belirlenmesi, yeni bulgu ve sonuçlara ulaşılarak alanda hangi konularda ne tür çalışmalar yapılmasına gereksinim olduğu için böyle bir çalışmaya ihtiyaç duyulmaktadır. Bu araştırmanın amacı da Hayat Bilgisi konularında yapılan nitel çalışmaların belirlenerek araştırmaya dâhil edilme şartlarını taşıyan çalışmaların bulgularını meta-sentez yöntemi ile incelemektir. YÖK Tez Merkezi veri tabanında "Hayat Bilgisi" anahtar sözcükleri ile tarama yapılmış, yapılan taramalar sonucunda 148 Yüksek lisans tezi, 28 Doktora tezi ve 1 Sanatta Yeterlilik tezi olmak üzere toplamda bulunan 177 adet çalışmanın içerisinden araştırmaya dâhil edilme ölçütlerini taşıyan araştırmalardan 38 tanesi, uzman görüşlerinden yararlanarak tespit edilmiş ve örneklemi oluşturmuştur. İzin konusunda kısıtlama yapılmış 43 adet çalışma, araştırmaya dâhil edilmemiştir. Araştırmaya dâhil edilen her bir yüksek lisans ve doktora tezleri ayrıntılı bir şekilde incelenerek kodlaması yapılmış ve bilgisayar ortamında kayıt altına alınmıştır. İncelenmesi gerçekleştirilen araştırmalar Z1, Z2, Z3… Z… olarak kodlanmıştır. Araştırma sonunda elde edilen bulgular tablolar halinde gösterilmiştir. Bulgular yorumlandığında sonuç olarak, eğitim ve öğretimin çağın ihtiyaçlarına göre düzenlenmesi, yaşantısal ve öğrenciye görelilik ilkesiyle paralel gelişmesi gerektiği saptanmıştır. Hayat Bilgisi dersinde kullanılan strateji, yöntem ve tekniklerle ilgili yapılan nitel çalışmalar incelendiğinde, örnek olay yöntemi, müzikle öğretim, müze uygulamaları, aile katılımı etkinlikleri ile ilgili çalışmalar yapıldığı görülmüştür. Bu çalışmaların uygulanma aşamasından önce verilen eğitimlerle öğretmen, öğrenci ve ailelerin algılarının olumlu yönde değiştiği belirlenmiştir. Hayat Bilgisi dersinin başka ülkelerdeki örnekleriyle karşılaştırıldığı çalışmalar incelendiğinde, sadece Fransa ile karşılaştırma yapıldığı görülmüştür. En fazla lisansüstü çalışmanın Marmara Üniversitesinde yapıldığı saptanmıştır. 33 adet yüksek lisans, 5 adet ise doktora çalışması yapıldığı belirlenmiştir. Araştırma modeli olarak en sık doküman analizi tekniği kullanılmıştır. Buna bağlı olarak en fazla veri dokümanlardan toplanmış ve toplanan bu veriler yine en fazla içerik analizi ile incelenmiştir.Although the concept of education has an important place in the development and presence of societies, it strives for continuous development by changing in parallel with and in the same processes with science and technology. Education has a critical place in the development of all aspects of a society at the same time and in the modernization of nations. In the first years of the life of individuals, it is the primary school years in which education and training are planned and programmed. These periods, which are the first years of individuals' school life, have an important place in their personality and character. In these periods of formal education, in order to equip individuals with daily and useful information and lay the foundation of personality traits that affect all their lives, Life Science course is taught in the 1st, 2nd and 3rd grade of primary school. In fact, Life Science course, which is the life itself, is important to the extent to which the researchers work on what subjects, what findings the researchers reach in these studies and how they interpret them. Such a study is needed because of the evaluation of the studies that include the conditions of inclusion in the research, determination of similar and different findings of these studies and reaching the new findings and results, and what kind of studies are needed in the field. The aim of this study is to determine the qualitative studies in the field of life studies and to examine the findings of the studies that are included in the research by means of meta-synthesis method. In the database of YÖK Thesis Center, "Life Science" keywords were searched. As a result of the researches, out of 177 studies, 148 master's theses, 28 doctoral theses, and 1 proficiency in art thesis, 38 of the researches that included the criteria for inclusion in the research were expert opinions. and the sample was formed. 43 studies with restricted restrictions were not included in the study. Each master and doctorate theses included in the study were examined in detail and coded and recorded on computer. Z1, Z2, Z3 were coded as… Z.. The findings obtained at the end of the research are shown in tables. When the findings were interpreted, it was found that education and training should be arranged according to the needs of the age and should develop parallel to the principle of experiential and student relativity. When the qualitative studies about the strategies, methods and techniques used in the Life Science course were examined, it was seen that there were studies about case study method, music teaching, museum practices, family participation activities. It was determined that the perceptions of teachers, students and families changed positively with the trainings given before the implementation phase of these studies. When studies on Life Science were compared with examples from other countries, it was seen that only France was compared. The highest number of graduate studies was conducted at Marmara University. It was determined that 33 master and 5 doctorate studies were conducted. Document analysis technique was used most frequently as research model. Accordingly, the most data were collected from the documents and these data were analyzed again by content analysis.