Kurutulmuş meşe yaprağı ile beslenen sığırlarda bazı klinik, hematolojik ve biyokimyasal parametrelerin tespiti

Abstract

Bu çalışma, kurutulmuş meşe yaprağı ile beslenen sığırlarda bazı klinik, hematolojik ve biyokimyasal parametreleri incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışmada, Elazığ ili Gözeli ve Çortunlu köylerinde halk elinde yetiştirilen ve kurutulmuş meşe yaprağı (Quercus infectoria ve Quercus brantii) yedirilen (deneme grubu) 30 baş ve aynı köylerde kurutulmuş meşe yaprağı yedirilmeyen (kontrol grubu) 10 baş, 3-6 yaşları arasında kültür melezi sığırlar kullanılmıştır. Kurutulmuş meşe yaprağı, sığırlara günlük 2 kg miktarında, saman ile karıştırılarak verilmiştir. Bu sığırların sistematik klinik ve bazı laboratuvar muayeneleri yapılmıştır. Laboratuvar muayeneleri; rumen sıvısı (pH, toplam infusoriya sayısı, $Cl^{-}$ düzeyi), bazı hematolojik (hematokrit değer, hemoglobin miktarı, toplam lökosit ve toplam eritrosit) ve biyokimyasal (serum K+, Na+, Cl-, Ca++, inorganik P, Zn, Fe, kreatinin, BUN ve total protein) muayeneleri kapsamıştır.Tüm parametreler genel olarak sığırlar için bildirilen fizyolojik sınırlar içinde bulunmuştur. Bununla birlikte, klinik ve hematolojik muayenelerde deneme grubu hayvanların, rumen hareketleri ve toplam infusoriya sayıları, hematokrit, toplam eritrosit ve hemoglobin değerlerinde p<0,05 düzeyinde azalma saptanmıştır. Biyokimyasal muayenelerde deneme grubu, K+, inorganik P, toplam protein, kre-atinin ve BUN miktarlarında p<0,05 düzeyinde önemli bir artış, Ca++ miktarında p<0,05 düzeyinde önemli bir azalış, Fe ve Zn miktarlarında önemli olmayan bir azalış bulunmuştur. Sonuç olarak, sığırlara bu miktarlarda kurutulmuş meşe yaprağı verilmesiyle sığırların bazı klinik, hematolojik ve biyokimyasal parametrelerinin fizyolojik sınırlar içerisinde kaldığı ve hayati düzeyde bir değişiklik oluşturmadığı kanısına varılmıştır.