MEŞRU OLMAYAN GÖREVLERİN ÇALIŞAN DAVRANIŞLARINA YANSIMALARI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

Abstract

Günümüzün hızla gelişen iş dünyasında çalışanlar görev tanımlarının dışında kalan ve yerine getirmek zorunda olmadıkları pek çok görevle karşılaşmaktadır. İlgili literatür tarafından "meşru olmayan görevler" olarak nitelendirilen bu görevler, genellikle gereksiz veya mantıksız görevler olarak kategorize edilmekte ve hem birey hem de organizasyonlar için olumsuz sonuçlar doğurabilmektedir. Yapılan araştırmalar meşru olmayan görevleri, çalışanların davranışlarını, profesyonel kimliğini ve iş süreçlerini olumsuz yönde etkileyen bir stresör olarak değerlendirmektedir. Organizasyonların performans hedefleri göz önünde bulundurulduğunda şüphesiz ki meşru olmayan görevlerin, etkilemesi beklenen en kritik sonuçlardan biri de üretkenlik karşıtı iş davranışlarıdır. Meşru olmayan görevler ile üretkenlik karşıtı iş davranışlarının olumsuz etkilerini hafifletmek için iş ortamındaki destekleyici davranışlar önemli olmaktadır. Bu noktada organizasyonların destekleyici liderlik tarzını benimsemesi çalışanların kendilerini değerli hissetmesine neden olacak ve üretken olmayan iş davranışlarını tamponlayacaktır. Yapılan bu çalışmanın amacı, "mesleklerinin doğası ve iş tanımları gereği birçok farklı görevi yerine getiren akademisyenlerin meşru olmayan görevleri deneyimleme seviyeleri ile üretkenlik karşıtı iş davranışları sergileme düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki var mıdır?" ve "akademisyenlerin destekleyici liderlik davranışlarını algılama düzeyinin meşru olmayan görevler ve üretkenlik karşıtı iş davranışları arasındaki ilişkide düzenleyici rolü var mıdır?" sorularına bilimsel açıdan bir cevap bulmaktır. Bu çalışmanın evrenini Elazığ Fırat Üniversitesi'nde görev yapan akademisyenler oluşturmaktadır. Bu bağlamda 220 akademisyene anket uygulanmıştır. Elde edilen verilerin analizinde SPSS 22 paket programı kullanılmış ve betimleyici istatistikler (frekans dağılımı, aritmetik ortalama, standart sapma) ile güvenilirlik (Cronbach Alpha), regresyon ve korelasyon analizlerinden yararlanılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre; meşru olmayan görevler ile üretkenlik karşıtı iş davranışları arasında pozitif yönlü ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Ancak destekleyici liderlik tarzının meşru olmayan görevler ve üretkenlik karşıtı iş davranışları arasındaki ilişkide düzenleyici rol oynadığına dair istatistiksel olarak anlamlı bir bulguya ulaşılamamıştır.

In today's rapidly developing business world, employees are faced with many tasks that are outside of their job descriptions and that they do not have to fulfill. These tasks, which are described as "illegitimate tasks" by the relevant literature, are often categorized as unnecessary or unreasonable tasks and can have negative consequences for both individuals and organizations. Studies have evaluated illegitimate tasks as a stressor that negatively affects the behavior, professional identity and work processes of employees. Considering the performance targets of the organizations, one of the most critical results expected to affect the illegitimate tasks is counterproductive work behaviors. Supportive behaviors in the work environment are important to mitigate the negative effects of illegitimate tasks and counterproductive work behaviors. At this point, the adoption of supportive leadership style by organizations will make employees feel valued and buffer unproductive work behaviors. The aim of this study is, "is there a significant relationship between the levels of experiencing illegitimate tasks and the levels of exhibiting counterproductive work behaviors of academics who perform many different tasks due to the nature of their profession and job descriptions?" and "is the level of academics' perception of supportive leadership behaviors a moderator in the relationship between illegitimate tasks and counterproductive work behaviors?" to find scientific answers to the questions. The universe of this study consists of academicians working at Elazig Fırat University. In this context, a questionnaire was applied to 220 academicians. SPSS 22 package program was used in the analysis of the data obtained, and descriptive statistics (frequency distribution, arithmetic mean, standard deviation) and reliability (Cronbach Alpha), regression and correlation analyzes were used. According to the results obtained; A positive and statistically significant relationship was found between illegitimate tasks and counterproductive work behaviors. However, there was no statistically significant finding that supportive leadership style plays a moderator role in the relationship between illegitimate tasks and counterproductive work behaviors.