ER-RASÂU FÎ ŞI'RI'L-CEVÂHIRÎ- RASÂU'Ş-ŞAHSIYYÂTI NEMÛZECEN(DIRÂSETUN TAHYÎLIYYETUN)

Abstract

Bu çalışma, mersiye olarak isimlendirilen, Arap şiirinin önemli temalarından birini ele almaktadır. Mersiye, İslam öncesi eski asırlardan günümüze değin şiirin önemli temalarından kabul edilmektedir. Bu çalışmamızda bu konuyu, modern şiirin öncülerinden kabul edilen ve Irak'ta sömürge sonrası düzen karşıtı fikirlerinden dolayı şiir hayatı boyunca birçok işkence, sürgün ve baskıya maruz kalmış isimlerden biri olan Muhammed Mehdi el-Cevâhîrî'nin şiirleri bağlamında ele alacağız. Bundan dolayı bu şair ile ilgili çalışmalar azdır. Biz bu çalışmanın, onun divanını dolduran ve şiir konularından biri olan mersiye ile ilgili bir başlangıç olmasını amaçlıyoruz. Çalışmamıza 'mersiye'nin lügat ve semantik tanımlarını yaparak başladık. Ardından açıklayıcı birkaç örnek ile tarihsel süreçteki gelişimini ve bu konuyla ilgili kısa bir özet verdik. Mersiye, onun kasidelerinde önemli bir kısmı teşkil etmektedir. Bu onun, ister akrabası ister arkadaşı olsun tanıdığı kişilerle ilgili, hatta tanımadığı kişilerle ilgili yazmış olduğu mersiyelerle dolu divanından da görülebilmektedir. Bu durum, onun üstün sanatsal yeteneğe, derin ilmi kültüre ve engin kelime dağarcığına sahip olduğunu, istediği gibi kaside yazabildiğini ve modern çağın eleştirmenleri tarafından niçin birçok lakapla isimlendirildiğini de göstermektedir. Bu lakaplar arasında "Arapların en büyük şairi", "asrın Mütenebbî',si" ve "20. asır Arap şiirinin sesi" gibi ve bundan başka eleştirmen, edebiyatçı ve şairlerin ekseriyetinin layık görmesi ve şahitliğiyle hakkettiği daha bir çok lakap sayılabilir. Anahtar Kelimeler: Tema, Ölüm, Ayrılık, Sürgün, Mersiye.

The present study deals with the one of the important techniques used in Arabic poetry, called lamentation. Lamentation is considered as one of the important techniques since old eras before Islam till now. In this research, we addressed this technique (lamentation) depending on the poems of one of the well-known poets in modern era (Muhammad Mahdi Al-jawahri) who was subjected during his poitic journey to many kind of torture, exile and persecution because of his strict views toward all the successive regimes in Iraq. For this reason, studies about this poet was few, so, from this point, we wanted to study the lamentation technique in Al-jawahri poem which occupies a major part in his poetic library. The research starts with presenting the grammatical and semantic definitions of lamentation and its development through different eras, with giving examples for clarification through a brief description of this technique. And that lamentation occupied a large part of his poems, and this can be seen clearly through his library which was full of lamentations of everyone he knew, whether they are relatives or friends or even those who do not know them, and this indicates to his great technical ability and also his solid scientific knowledge as well as refers to possessing extensive language vocabulary that allow him to write so many poems of lamentation. Which led the critics of the modern era to entitle him with multiple titles such as "The Greatest Arab Poet", and "cymbal of Arabic poetry in twentieth century" as well as "Motanabi of modern era" and other titles, that deservedly worth them by the testimony of most writers, criticisms and poets. Key Words: Purposes, Death, Separation, Banishment, Lamentation.