NİTİ ALAŞIMININ MİKROYAPI VE FİZİKSEL ÖZELLİKLERİNE BASINÇ ETKİSİNİN İNCELENMESİ

Abstract

Bu tez çalışmasında, çapı 3,5 mm olan tel şeklinde (Ni %44,74 Ti at.) şekil hatırlamalı alaşım küçük parçalar halinde kesildi. Kesilen numunelerin hepsi aynı standartlara getirildikten sonra biri basınçsız, diğer 5 numuneye ise farklı oranlarda basınç uygulandı. Diferansiyel taramalı kalorimetre (DSC) yardımı ile alaşımın martensit ve austenit faz dönüşüm sıcaklıkları belirlendi. Alaşımın faz dönüşüm sıcaklıkları uygulanan basınçla değişti. Numunelerin yüzey morfolojilerinin belirlenmesi ve görüntü alınan bölgelerdeki elementlerin miktarlarının belirlenmesi taramalı elektron mikroskobu (SEM) ve enerji dağılımlı X-ışını (EDX) analizleri yardımı ile gerçekleştirildi. Basıncın, numune yüzeyinde oluşan tane sınırları üzerine etkisi araştırıldı. Basıncın tane sınırlarına olan etkisi gözlendi. Numune üzerine uygulanan basıncın arttıkça numune yüzeyinde oluşan tane sınırlarının arttığı gözlemlendi. Numunelerin sertliğinin nasıl değiştiğini araştırmak için sertlik ölçümleri yapıldı. Yapılan ölçümlerde numunelere uygulanan basıncın artmasıyla sertlik değerinin arttığı belli basınç değerinden sonra sertliğin düştüğü gözlemlendi. Anahtar kelimeler: NiTi şekil hatırlamalı alaşım, Entalpi, Aktivasyon enerjisi, Basınç

In this study, diameter 3.5 mm wire form (Ni %44,74 Ti at.) shape memory alloys was cut into small pieces. After all brought to the same standards the cut samples was applied in different ratios pressure one unpressurized other 5 samples. Differential scanning calorimetry (DSC) with the alloy was determined martensite and austenite phase transformation temperature. The phase transformation temperatures of the alloy have changed with the applied pressure. Determination of the surface morphology of the samples received and the image areas to determine the amounts of the elements was carried out with scanning electron microscopy (SEM) and energy dispersive X-ray (EDX) analysis. The effect of pressure on the grain boundaries was observed. Increasing the pressure applied on the sample was observed to increase grain boundary formed on the surface. To investigate the changes were measured in the stiffness of the sample stiffness. The measurements carried out by increasing the pressure applied to the samples after a certain pressure value has increased observed hardness drops. Key Words: NiTi shape memory alloy, activation energy, Entalpy, Pressure