HADÎSTE BAĞLAM -BAĞLAMIN ANLAM ALANI, ÇEŞİTLERİ VE ÖNEMİ-

Abstract

Geçmişten günümüze İslâmî ilimler sahasında ortaya çıkan tartışmaların çoğunu, Kur'ân ve hadîslerin doğru anlaşılması hususu oluşturur. Hadîslerden kaynaklanan problemler de hadîslerin sübûtu hakkında olanlar ile hadîsleri anlama ve yorumlama ile ilgili olanlar şeklinde ele alınmaktadır. Hz. Peygamber döneminden uzaklaşılması ile birlikte hadîslerin doğal ortamının kaybolması ve rivâyetlerdeki bazı eksikliklerin yanı sıra zamanın, coğrafyanın ve muhatapların değişmesi, tabiî olarak hadîslerin farklı anlaşılması ya da anlaşılamamasının önemli nedenlerinden olmuştur. Günümüzde hadîslerden layıkıyla istifade edememenin büyük oranda bu durumdan kaynaklandığı söylenebilir. Özelde hadîsler, genelde tüm metinler için düşünülecek olursa, bir metni anlamak sadece o metnin dilini anlamaktan ibaret değildir. Metni anlamak için oluştuğu şartlara ve ortama bakmak faydalı olacaktır. İşte, bir ifadenin, sözün veya metnin ortaya çıktığı ve şekillenmesine yardım eden unsurlar onun bağlamını gösterir. Bağlam bu bakımdan metnin doğru anlaşılmasının ve isabetli yorumlanmasının anahtarı rolünü üstlenmektedir. Bu çalışmada, hadîslerin anlaşılmasında önemli bir nokta olan bağlam, çeşitleri ve önemi üzerinde durulmuştur. Bağlamın, İç Bağlam ve Dış Bağlam şeklinde iki kısma ayırılmasının isabetli olacağı, İç bağlamın kendi içinde, Dilsel, Konusal, İşlevsel ve Varoluşsal gib başlıklarla; Dış Bağlamın ise Zamansal, Kültürel, Sosyal, Coğrafi, Beşeri ve Psikolojik ile Siyasi şeklinde alt başlıklarda ele alınması düşünülmüştür.