KÖMÜRCÜNÜN İMANI

Abstract

“Kömürcünün imanı” ifadesi Batı kaynaklı bir kullanım olup kökleri MartinLuther’e kadar gitmektedir. Batı’daki kullanımlarına bakıldığında, herhangi birşeye, yeterli delil olmaksızın, otoritelere dayanarak inanmanın kastedildiğigörülmektedir. Zaman içerisinde Türkçeye de geçen bu ifade kelam ve felsefeeserlerinde kullanılır olmuştur. Bazı eserlerde Gazzâlî’ye nispet edilse de budoğru görünmemektedir. İslam düşünce geleneğinde bu ifadeye uygun düşenkullanım ise “kocakarı imanıdır”. Gazzâlî’nin bu amaçla kullandığı ifade isegenellikle “avamın imanı”dır. Bu imanların hepsinde ortak nokta fideist karakteresahip olmalarıdır. Bu çalışmada bir olgu olarak bu tür imanların olmasının doğalolduğu kabul edilmekte ancak bir ideal olarak bunların kabul edilemeyeceği ilerisürülmektedir. Çünkü kişilerin neye ve niçin inandıklarını bilmeleri arzu edilenbir fazlalık değil bir gerekliliktir. Değilse bütün dinlerin ve din içindeki bütüninanışların, samimi olmak kaydıyla, aynı övgüye mazhar olmaları kaçınılmazolacaktır.