Türkiye'nin Batı Akdeniz Bölgesi’ndeki karstik alanların tarım ve ormancılık üzerine etkileri

Abstract

Kireçtaşından oluşan araziler, yer şekilleri, arazi kullanımı, arazi kapasitesi sınıflandırması, orman büyümesi ve yenilenmesi, toprak oluşumu, su kaynakları ve yerleşmeler açısından kendine özgü bir yaşam alanı ve/veya karst biyomu sunmaktadır. Alp orojenik döneminin sonunda, Toros Dağları bölgesi 3000 m'den fazla yükselmiş ve fay hatları boyunca parçalanmıştır. Korkuteli, Elmalı, Bucak gibi bazı tektonik çöküntüler, içinde marn malzemelerinin biriktiği göllerle dolmuştur. Killi kireçli göl tortullarının ve terra-rosa topraklarının bulunduğu karstik depresyonların tabanları, tahıl, meyve ve sebzelerin üretildiği ve yerleşmelerin kurulduğu sahalara karşılık gelir. Akdeniz kıyı şeridi boyunca seraların ve narenciye bahçelerinin çoğu, Akdeniz toprakları içeren karstik çukurlarda kurulmuştur. Kayalık eğimli karstik arazilerde topraklar yüzeyde değil çatlak ve tabakalar arasında oluşmuştur. Ormancılık açısından karstik sahaların ayrı bir yeri ve önemi vardır. Karstik arazilerde orman yenilenmesine gelince, özellikle sedir ağaçlarından düşen tohumlar, toprak içeren çatlakların üst kısımlarında kolayca çimlenmektedir. Bir vejetasyon döneminden sonra fidanın kökleri 1 metreden fazla uzar. Bu nedenle, Toros Dağları'ndaki karstik alanlar verimli Toros sediri (Cedrus libani), karaçam (Pinus nigra) ve Kızılçam (Pinus brutia) ormanlarıyla kaplıdır. Karstik alanlardaki ormanlaştırma ve yeniden ağaçlandırma faaliyetleri tohum serpilmesiyle uygulanmaktadır. Öte yandan, Kızılçam ormanlarının alt katmanında yetişen makilik bitki örtüsü, ağaç kesimi yapılmış veya tahrip edilmiş kızılçam alanlarında yaygındır. Makilik bitki örtüsünün yenilenmesi, kireçtaşı çatlakları boyunca kök sürgünleri ile gerçekleşir. Bu çalışmanın temel amacı, Toros Dağları'nın batı kesiminde tarım ve ormancılık arasındaki ilişkiyi aydınlatmaktır.