Tarihi Bölgelerde Kültürel Turizm Rotalarının Belirlenmesi: Tarihi Harput Yerleşkesi Örneği

Abstract

Kültürel miras; toplumların tarihsel geçmişini ve kimliğini yansıtan, bu değerlerin gelecek nesillere aktarılmasını temin eden somut ve somut olmayan ögelerden oluşmaktadır. Kültürel miras ile turizm arasındaki etkileşim ise miras varlıklarının turizm ürünü olarak kullanılması yoluyla ekonomik ve sosyo-kültürel gelişimi teşvik etmektedir. Ayrıca bu varlıkların korunması ve sürdürülebilirliğine yönelik yatırımların yapılmasına da imkân tanımaktadır. Kültürel miras turizmi, bireylerin kültürel varlıkları keşfederek, konu ile ilgili farkındalıklarını ve bilgi düzeylerini artırmalarını sağlamaktadır. Bu bağlamda çalışmada, doğal, tarihi ve kültürel miras değerlerine sahip olan tarihi Harput’un, kültürel miras turizmi için en uygun destinasyon noktaları ve rotalarının belirlenmesi hedeflenmiştir. Alan çalışması olarak 2018 yılı itibarıyla UNESCO Geçici Miras Listesi’ne dâhil edilen, bölgenin en önemli kültürel miras alanları arasında yer alan, turizm açısından ise önemli bir cazibe merkezi olan Tarihi Harput Bölgesi seçilmiştir. Belirlenen bölgede turistlerin en kısa ve kolay rota ile tüm kültürel miras alanlarını gezerek aynı noktaya dönmelerini sağlanması için güzergâhlar oluşturulmuştur. Bu kapsamda turistlerin yapıları gezerken en kısa gezi rotalarının hesaplanmasında en yakın komşu algoritması yöntemi kullanılmıştır. Çalışmada turistlerin, belirlenen 11 destinasyon noktasından her biri için izlemesi gereken en kısa güzergahları ve toplam mesafeleri hesaplanmıştır. Sonuç olarak Tarihi Harput Bölgesi özelinde kültürel miras turizmi için en iyi gezi rotaları belirlenerek önerilerde bulunulmuştur.

Cultural heritage consists of tangible and intangible elements that reflect the historical past and identity of societies, ensuring the transmission of these values to future generations. The interaction between cultural heritage and tourism promotes economic and socio-cultural development through the use of heritage assets as tourism products. It also allows for investments in preservation and sustainability of these assets. Cultural heritage tourism enables individuals to increase their awareness and knowledge levels by discovering cultural assets. Within this framework, this study aims to determine the most suitable destination points and routes for cultural heritage tourism in historical Harput, which possesses natural, historical, and cultural heritage values. The Historical Harput Region, which was included in UNESCO Tentative Heritage List in 2018, is among the most important cultural heritage sites in region and is a significant tourist attraction. Routes were created in the selected region to allow tourists to visit all cultural heritage sites and return to same point via the shortest and easiest route. In this context, the nearest neighbor algorithm method was used to calculate the shortest travel routes for tourists while visiting the structures. The study calculated the shortest routes and total distances that tourists should follow for each of the 11 designated destination points. As a result, the best travel routes for cultural heritage tourism, specifically in Historical Harput Region, were determined and recommendations were made