Elazığ ve çevresindeki sığırlarda enzootik sığır lökozunun araştırılması

Abstract

Çalışma, Elazığ ve çevresindeki enzootik sığır lökozunun (EBL) prevalansını saptamak amacıyla yapılmıştır. Bu amaçla, yetiştiricilerin elinde bulunan, çoğu ithal ve diğerleri Fırat Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Çiftliği'ne ait sığırlar kullanılmıştır. Araştırma bir yıl boyunca sürmüştür. Bu süre içinde, sığırlardan toplam 1300 kan örneği toplanmıştır. Kan örnekleri sığırların 147'sinden bir, 86'sından iki ve 327'sinden üç kez alınmıştır. Örneklerin toplandığı dönemlerde sığırların genel klinik muayeneleri yapılmış, EBL kuşkulu bulunan sığırlar ayrıca ferdi klinik muayenelerden geçirilmiştir. Hematolojik muayenelerde; hematokrit değer, total akyuvar sayısı, lenfosit oranı ve sayılan saptanmıştır. Serolojik muayenelerde; ticari enzim immünoassay (EIA) kiti (CHEKIT-Leucotest, serum) kullanılmıştır. Hiçbir sığırda lenfosarkom görülmemiştir. Sığırların % 3,4'ü bir, % l,2'si iki ve % 0,8'i üç kez hematolojik yönden EBL kuşkulu, % 0,4'ü sadece bir kez pozitif bulunmuştur. Bu sığırların hiçbirisi BLV (bovine leucose virus)-seropozitif değildi. Sığırların.:% 0,08'i bir, % 0,15'i iki ve % 0,5'i üç kez BLV-seropozitif saptanmıştır. Seropozitif sığırların tümü Üniversite Çiftliği'ne aittir. Bu sığırların pozitiflik sayısına göre bulundukları sürü içindeki oranları; % 1,8'i bir, % 2,4'ü iki ve % 7,1'i üç kez seropozitif tir. Üç kez seropozitif bulunan sığırlar, kesin EBL'li kabul edilerek, EBL'nin toplam sayıya göre prevalansı % 0,5 ve sürü içindeki prevalansı % 7,1 hesaplanmıştır. Üç kez BLV-seropozitif saptanan sadece bir sığırda süreğen lenfositozis tanısı konmuştur. Ayrıca, BLV-seropozitif sığırların anemi ve lenfositozis geliştirme eğilimleri dikkati çekmiştir.