İLKOKUL 4. SINIF ÖĞRENCİLERİNİN MATEMATİK ÖZ YETERLİK/ÇABALARI İLE MATEMATİK TUTUMLARI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ

Abstract

Bu araştırmanın amacı, ilkokul 4. sınıf öğrencilerinin matematik dersine yönelik öz yeterlik inançları, çabaları ve tutumları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırma kapsamında nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Çalışmanın örneklemini, 2024–2025 eğitim-öğretim yılında Adıyaman ilinde öğrenim gören 276 dördüncü sınıf öğrencisi oluşturmuştur. Öğrencilerin matematik öz yeterlik ve çaba düzeylerini ölçmek amacıyla Ian Hay, Yvonne Stevenson ve Stephen Winn (2022) tarafından geliştirilen ve Türkçeye uyarlanan "Self-Efficacy-Effort in Mathematics Scale (SEEM)" adlı ölçek kullanılmıştır. Matematik dersine yönelik tutumlarını belirlemek için ise Gülburnu ve Yıldırım (2015) tarafından geliştirilen Matematik Tutum Ölçeği'nden yararlanılmıştır. Ölçeklerin geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılmış, elde edilen veriler uygun analiz teknikleriyle değerlendirilmiştir. Araştırma bulgularına göre, öğrencilerin matematik öz yeterlik, çaba ve tutum düzeyleri arasında anlamlı ve pozitif yönde ilişkiler bulunmuştur. Özellikle matematik tutumunun, öz yeterlik ve çaba ile güçlü bir şekilde ilişkili olduğu saptanmıştır. Cinsiyet değişkenine göre anlamlı bir farklılık görülmemiştir; ancak akademik başarı düzeyine göre değişkenler arasında anlamlı ilişkiler olduğu belirlenmiştir. Bu sonuçlar, duyuşsal etmenlerin matematik başarısındaki rolünü ortaya koymakta; özellikle öz yeterlik inancı ve harcanan çabanın tutumla nasıl etkileşim içinde olduğunu göstermektedir. Araştırma, ölçek uyarlama süreci, güncel veri seti ve çok yönlü analiziyle alan yazına önemli katkılar sunmaktadır.

The aim of this study is to examine the relationship between fourth-grade primary school students' self-efficacy beliefs, effort levels, and attitudes toward mathematics. There search was designed using the relational survey model, one of the quantitative research methods. The study group consisted of 276 fourth-grade students studying in Adıyaman during the 2024–2025 academic year. To measure students' mathematics self-efficacy and effort, the "Self-Efficacy-Effort in Mathematics Scale (SEEM)" developed by Ian Hay, Yvonne Stevenson, and Stephen Winn (2022) was adapted into Turkish and applied. In addition, the Mathematics Attitude Scale developed by Gülburnu and Yıldırım (2015) was used to assess students' attitudes toward mathematics. The validity and reliability analyses of the adapted Scales were conducted, and the collected data were analyzed using appropriate statistical techniques. The findings revealed significant and positive correlations between students' mathematics self-efficacy, effort, and attitude scores. In particular, mathematics attitude was found to be strongly associated with both self-efficacy and effort. No significant differences were observed based on gender; however, significant relationships were identified between academic achievement and the examined variables. These results emphasize the critical role of affective factors in mathematical achievement and demonstrate how students' self-beliefs and efforts interact with their attitudes toward mathematics. The study contributes to the literature Through its current dataset, comprehensive scale adaptation process, and multidimensional analysis of interrelated psychological constructs in elementary school mathematics education. Keywords: Mathematics, Attitude, Self-Efficacy, Effort, Scale Adaptation, Gender