TANELERİ İNCELTİLMİŞ MANGAN ISLAH ÇELİĞİNİN AŞINMA DAVRANIŞLARININ ARAŞTIRILMASI

Abstract

ııı ÖZET Yüksek Lisans Tezi TANELERİ İNCELTİLMİŞ MANGAN ISLAH ÇELİĞİNİN AŞINMA DAVRANIŞLARININ ARAŞTIRILMASI Mustafa Sabri GOK Fırat Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Metal Eğitimi Anabilim Dalı 2001 Sayfa: Bu çalışmada, süperplastik özellik gösteren (taneleri inceltilmiş) üç farklı alaşım içeriğine sahip, orta karbonlu ve manganlı çeliklerin abrasiv ve adhesiv ortamdaki aşınma davranışları incelenmiştir. Dökülmüş ve dövülmüş olan orta karbonlu çelik numuneler tanelerinin küçültülmesi için on defalık ısıl çevrime tabi tutulmuş ve daha sonra bunların mikro yapılan belirlenmiştir. Mikro yapının genel olarak ferrit matrisi içersinde küresel olarak dağılmış küresel sementitten oluştuğu gözlenmiştir. Isıl çevrime tabi tutularak taneleri küçülmüş ve orijinal (normalizasyon işlemine tabi tutulmuş) numuneler, hem abrasiv hem de adhesiv aşınma testine tabi tutulmuşlardır.Bu testler sonucunda; ince taneli yapılarda küreselleşme miktarı ile, aşınma direncinin ilişkili olduğu ortaya çıkmıştır. İnce taneli numunelerde en iyi aşınma direnci sementit parçalarının ana matris içinde homojen bir şekilde daha fazla dağıldığı numunelerde gözlenmiştir. Ancak ince taneli numunelerin aşınma dirençleri, normalleştirme işlemine tabi tutulan numunelerle karşılaştırıldığı zaman, tane küçültme işleminin aşınma direncini düşürdüğünü söylemek mümkündür. Bunun nedeni de adhesiv aşınmada, perlit lamelleri enerjiyi dengeli ve tüm lameller arası ferrite dağıtacak şeklinde iletmesi sebebiyle yapı içindeki sementit lamellerinin kırılabilmesi için, küresel yapıya göre daha fazla bir enerjiye ihtiyaç duyulmasıyla açıklanırken, abrasiv aşınmada yumuşak dokuyu ferritik matrsi koruyan ağ şeklindeki sementitlerin varlığıdır. Bu çalışmada, 1. bölümde konuya giriş yapılmış, 2. bölümde genel aşınma kavramları üzerinde durulmuş, 3. bölümde süperplastiklik ve süperplastiklik testi uygulanan malzemeler anlatılmış, 4. bölümde alaşım elementlerinin çeliğe olan etkileri anlatılmış, 5. bölümde yapılan deneysel çalışmalar hakkında bilgi verilmiş, 6. bölümde deney çalışmaları ve tartışma ve 7. bölümde ise, değerlendirme ve öneriler verilmiştir.