İHSAN ÖZGEN’İN ACEMKÜRDÎ KEMENÇE TAKSİMİNİN AREL NAZARİYATI BAĞLAMINDA TAHLİLİ

Abstract

20. yüzyıl Türk Müziği saz icracılığında Cemil Bey ekolünün en önemli temsilcilerinden olan İhsan Özgen, icra etmiş olduğu tanbur, viyolonsel ve kemençe sazlarını teknik ve tavır olarak en üst düzeyde icra etmiş bu tavrın gelişmesine katkı sağlayıp günümüze kadar gelmesinde önemli rol almıştır. Özgen icrasıyla hem geleneğe bağlı hem de bulunduğumuz yüzyılın uluslararası müzik gelişmelerini iyi algılayıp kendi yorumuna katarak icrasına yön veren yenilikçi bir sanatkârdır. Bu çalışmada, İhsan Özgen’in kemençe ile yapmış olduğu Acemkürdî makamındaki taksimi Arel nazariyatına göre tahlil edilip benzer ve farklı yönler ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bu amaçla arşiv taraması yapılarak Özgen’in taksimine ulaşılmış ve notaya alınmaya çalışılmıştır. Notaya alınan bu taksim daha sonra Arel nazariyat kitabında bulunan Acemkürdî makamı bilgileri ile dizi, seyir özelliği, kullanılan çeşniler ve ses aralığı açısından karşılaştırmalı incelemeye tabi tutulmuştur. Bu tahlil neticesinde makamın işlenişinde farklılıklar olduğu ortaya çıkmıştır. Sonuç bölümünde yapılan mukayeseler doğrultusunda benzer ve farklı yönler somut olarak ortaya çıkarılmıştır.