ANAEROBİK/ANOKSİK ARDIŞIK KESİKLİ REAKTÖRDE BİYOLOJİK FOSFOR GİDERİMİ

Abstract

DOKTORA TEZİ ANAEROBIK/ANOKSÎK ARDIŞIK KESİKLİ REAKTÖRDE BİYOLOJİK FOSFOR GİDERİMİ Engin GÜRTEKİN Fırat Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Çevre Mühendisliği Anabilim Dalı 2005, Sayfa : 171 Bu çalışmada iki tane anaerobik/anoksik ardışık kesikli reaktör kurulmuştur. Bu reaktörlerden biri asetatla, diğeri glikozla beslenmiştir. Her iki reaktörde, çamur yaşının, hidrolik bekleme zamanının etkisi ve anaerobik kademedeki pH ile fosfor salimim ve fosfor salınımının karbon bağlanmasına oranı arasındaki ilişki araştırılmıştır. Bu çalışmalar neticesinde, asetat ve glikozun anaerobik/anoksik reaktörde biyolojik fosfor giderimine etkisi de bulunmuştur. Asetatla beslenen reaktörde; KOİ giderme verimi 20 günlük çamur yaşında % 94, 15 günlük çamur yaşında % 93, 10 günlük çamur yaşında % 90 ve 5 günlük çamur yaşında % 89'dur. PO4-P giderme verimi; 20 günlük çamur yaşında % 74, 15 günlük çamur yaşında % 78, 10 günlük çamur yaşında % 87 ve 5 günlük çamur yaşında % 39'dur. Bu sonuçlardan, asetatla beslenen reaktörde çamur yaşının KOİ giderme verimine etkisinin olmadığını göstermektedir. PO4-P giderme verimi açısından 10 günlük çamur yaşı (SET A3) optimum olarak bulunmuştur. Glikozla beslenen reaktörde; KOİ giderme verimi, 20 günlük çamur yaşında % 92, 15 günlük çamur yaşında % 91, 10 günlük çamur yaşında % 91 ve 5 günlük çamur yaşında % 90'dır. PO4- P giderme verimi; 20 günlük çamur yaşında % 45, 15 günlük çamur yaşında % 55, 10 günlük çamur yaşında % 51 ve 5 günlük çamur yaşında % 25'dir. Bu sonuçlardan, glikozla beslenen reaktörde çamur yaşının KOİ giderme verimine etkisinin olmadığını göstermektedir. PO4-P giderme verimi açısından 15 günlük çamur yaşı (SET G3) optimum olarak bulunmuştur. Asetatla beslenen reaktörde; KOİ giderme verimi, 12 saatlik hidrolik bekleme zamanında % 91, 16 saatlik hidrolik bekleme zamanında % 91, 24 saatlik hidrolik bekleme zamanında % 92 ve 8 saatlik hidrolik bekleme zamanında % 90'dır. PO4-P giderme verimi; 12 saatlik hidrolik bekleme zamanında % 87, 16 saatlik hidrolik bekleme zamanında % 79, 24 saatlik hidrolik XIIIbekleme zamanında % 73 ve 8 saatlik hidrolik bekleme zamanında % 79'dur. Bu sonuçlardan, asetatla beslenen reaktörde hidrolik bekleme zamanının KOİ giderme verimine etkisinin olmadığını göstermektedir. P04-P giderme verimi açısından; 12 saatlik hidrolik bekleme zamanı (SET A3) optimum olarak bulunmuştur. Glikozla beslenen reaktörde; KOİ giderme verimi, 12 saatlik hidrolik bekleme zamanında % 91, 16 saatlik hidrolik bekleme zamanında % 91, 24 saatlik hidrolik bekleme zamanında % 91 ve 8 saatlik hidrolik bekleme zamanında % 90 'dır. PO4-P giderme verimi; 12 saatlik hidrolik bekleme zamanında % 55, 16 saatlik hidrolik bekleme zamanında % 57, 24 saatlik hidrolik bekleme zamanında % 47 ve 8 saatlik hidrolik bekleme zamanında % 33 'dür. Bu sonuçlardan, glikozla beslenen reaktörde hidrolik bekleme zamanının KOİ giderme verimine önemli ölçüde bir etkisinin olmadığını göstermektedir. PO4-P giderme verimi açısından; 16 saatlik hidrolik bekleme zamanını (SET G5) optimum olarak bulunmuştur. Çamur yaşı ve hidrolik bekleme zamanının NH4-N giderimine de önemli bir etkisi gözlenmemiştir. Asetatla beslenen reaktörde, hidrolik bekleme zamanının 8 saatten 24 saate artmasıyla fosfor salınımı ve bağlanması artmıştır. Ancak, fosfor gideriminde artış gerçekleşmemiştir. Glikozla beslenen reaktörde ise, 16 saatlik hidrolik bekleme zamanının altında ve üstünde fosfor giderimi, fosfor salınımı ve bağlanması miktarlarında düşüş gözlenmiştir. Her iki reaktörün anaerobik kademesinde pH'daki artışla birlikte fosfor salınımı ve fosfor salınımının karbon bağlanmasına oranının artığı gözlenmiştir. Reaktörlerden biri asetat ve diğeri glikozla beslenerek bunların fosfor giderimindeki etkisi de bulunmuştur. Gerek çamur yaşı gerekse hidrolik bekleme zamanının etkisinin incelendiği her iki reaktördeki verimler değerlendirildiğinde, glikozla biyolojik fosfor gideriminin gerçekleştiği, ancak asetatla beslenen reaktörle karşılaştırıldığında daha düşük olduğu gözlenmiştir. Ayrıca, anaerobik ortamda fosfor salınımı gözlenmiş ve bu anoksik ortamda fosfor alımıyla orantılı bir şekilde gerçekleşmiştir. Anahtar Kelimeler : Anaerobik/anoksik, biyolojik fosfor giderimi, çamur yaşı, hidrolik bekleme zamanı. XIV