ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN ZAMAN YÖNETİMİ BECERİLERİNİN BAŞARI DURUMLARI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: STRESİN ARACI ROLÜ

Abstract

Geçmişten günümüze akıp giden zaman kavramı insanlar için büyük bir önem arz etmektedir. Zamanın geri döndürülemeyecek bir özelliğinin olması biz insanlara zaman yönetiminin önemini bir kez daha hatırlatmaktadır. Zaman yönetimi, zamanını farklı aktiviteler arasında etkin ve doğru biçimde nasıl paylaşılacağını belirleme sürecidir. Zamanını yönetebilen bir bireyin verimliliği artar, hedefine daha çabuk yaklaşarak kariyer elde eder ve başarıya daha çabuk ulaşmaktadır. Stres her insanoğlunun az ya da çok yaşamış oldukları bir durumdur. Aşırı stresten ötürü insanlarda performans düşüklüğü, verimsizlik, tükenmişlik, kaygı vb. gibi durumlar ortaya çıkmaktadır. Ortaya çıkan bu durumlar ister istemez başarıyı olumsuz etkileyecektir. Bu gibi olumsuz sonuçlar ile karşılaşmamak için stresin kaynağını bulup stres ile başa çıkma yöntemlerini belirlemek gerekir. Bu araştırmanın amacı üniversite öğrencilerinin zaman yönetimi becerilerinin başarı üzerindeki etkisini belirlemek ve bu etkide stres faktörünün rolünü incelemektir. Bu amaca ulaşmak için literatür taraması yapılmış ve bilgileri doğrudan doğruya toplamaya uygun olmasından dolayı veriler anket yöntemiyle toplanmıştır. Verilerin analiz edilmesinde kullanılan ölçeklerin geçerlilik ve güvenilirlik çalışmaları yapılmıştır. Kullanılan ölçeklerin geçerli ve güvenilir olduğu görülmüştür. Araştırmaya 2024-2025 öğretim yılında Elazığ Fırat Üniversitesinde öğrenim görmekte olan 225 kadın 102 erkek olmak üzere toplamda 327 öğrenci katılmış ve sonuçlar değerlendirilmiştir. Toplanan veriler SPSS paket programında analiz edilmiştir. Aracı etkilere yönelik analizler ise SPSS'de Process Makro eklentisi aracılığıyla elde edilmiştir. Araştırma bulgularına göre zaman yönetiminin başarı durumu üzerinde anlamlı bir etkisinin olduğu bulunmuştur. Yapılan analizlerde üniversite öğrencilerinin zaman yönetimi becerilerinin başarı durumları üzerinde stresin aracılık rolü oynadığı ortaya çıkmıştır.

The concept of time flowing from past to present is of great importance for people. The fact that time is irreversible reminds us once again of the importance of time management. Time management is the process of determining how to share time effectively and correctly between different activities. The productivity of an individual who can manage his time increases, he achieves a career by approaching his goal more quickly and achieves success more quickly. Stress is a situation that every human being has experienced more or less. Due to excessive stress, low performance, inefficiency, burnout, anxiety, etc. occur in people. These situations will inevitably affect success negatively. In order to avoid such negative consequences, it is necessary to find the source of stress and determine methods of coping with stress. The aim of this study is to determine the effect of time management skills of university students on achievement and to examine the role of stress factor in this effect. In order to achieve this aim, a literature review was conducted and the data were collected by questionnaire method since it is suitable for collecting information directly. Validity and reliability studies of the scales used in analyzing the data were conducted. The scales used were found to be valid and reliable. A total of 327 students, 225 females and 102 males, studying at Elazığ Fırat University in the 2024-2025 academic year, participated in the study and the results were evaluated. The collected data were analyzed in SPSS package program. Analyses for mediating effects were obtained through the Process Macro plug-in in SPSS. According to the research findings, time management has a significant effect on achievement status. In the analyzes, it has been proved that stress plays a mediating role on the achievement status of university students' time management skills.