Türkiye'de Yayılış Gösteren Geraniaceae Familyasının Sistematik Revizyonu

Abstract

Türkiye?de doğal olarak yayılış gösteren Geraniaceae (Turnagagasıgiller) familyasıyla ile ilgili bu güne kadar yapılmış herhangi bir detaylı revizyon çalışması bulunmamaktadır. Bu yüzden, bu çalışmada ülkemizdeki Geraniaceae familyasına ait Geranium, Erodium ve Pelargonium cinslerinin kapsamlı bir sistematik revizyonu mikromorfolojik, anatomik, palinolojik, sitogenetik moleküler filogenetik, ekolojik metodlar ve nümerik taksonomik metodlar kullanılarak gerçekleştirildi. Araştırma sonuçlarına göre, Geranium cinsine ait bilim dünyası için 1 yeni tür (G. sivasicum sp. nova), 1 yeni kayıt (G. linearilobum DC.) ve 1 yeni sinonim (E. aytachii Yıldırımlı et A. Doğru-Koca) bulunmuştur. Aedo (2017) tarafından sinonim olarak değerlendirilen 1 tür (G. eginense) ve Aldosoro vd. (2009) tarafından sinonim yapılan 8 tür ve alttür (E. amanum, E. cedrorum subsp. cedrorum, E. cedrorum subsp. salmoneum, E. hakkaricum, E. leucanthum, E.micropetalum, E. olympicum, E. sibthorpianum) yeniden canlandırılarak eski statülerine getirilmiştir. Türkiye Florası?nda (1967, 1988, 2000) yer alıp daha sonradan Aedo (2017) tarafından sinonime indirilen 8 tür ve türaltı takson (G. davisianum, G. stepporum, G. cinereum subsp. subcaulescens var. pisidicum, G. tuberosum subsp. deserti-syriacum, G. molle subsp. brutium, G. platypetalum var. albipetalum, G. ibericum subsp. jubatum, G. pratense subsp. finitimum) ve Aldosoro vd. (2009) tarafından sinonim yapılan 2 alttür (E. cicutarium subsp. bipinnatum, E. laciniatum subsp. laciniatum) aynı şekilde sinonim olarak doğrulanmıştır. Bu revizyon çalışmasının sonuçlarına göre ülkemizde şuan 43 Geranium, 29 Erodium ve 2 Pelargonium taksonu yayılış göstermektedir. Erodium?un enmizm oranı %50?nin üzerindedir. Çekirdek DNA'sının (nrDNA) ITS (Internal Transcribed Spacer) ve kloroplast DNA'sının trnL-F bölgelerinin sekans analizleri Geranium, Erodium ve Pelargonium cinslerine ait taksonların arasındaki filogenetik ilişkileri ve cinsiçi taksonomik grupları açıkça göstermiştir. Bununla birlikte makromorfolojik, palinolojik, anatomik ve mikromorfolojik özellikler üzerine gerçekleştirilen numerik taksonomik analizler (örneğin, kümeleme analizi) taksonlar arasındaki ilişkileri açıklamak, cinsiçi sınıflandırmayı yapmak ve cinsin taksonomisine katkı sağlamak için yapılmıştır. Bu analizler, UPGMA algoritması ve Gower?ın genel benzerlik katsayısı uygulanarak fenogramlar elde etmek için kullanılmıştır. Palinolojik, anatomik ve mikromorfolojik karakterlerin taksonomik amaçlar için fayadlı olduğu belirlendi. Örneğin; polen yüzey ornamentasyonu, gövde ve petiolün anatomik yapısında iletim demetleri ve sklerenkima dokusunun özellikleri, laminanın mesofil tabakasına ilişkin özellikler, meyve, merikarp ve tohum büyüklüğü, merikarp ve tohum ornamentasyon kalıpları ile yüzey ve tüylenme özellikleri gibi.