ATATÜRK DÖNEMİ TİCARET: SANAYİ ODALARI VE BORSALAR BİRLİĞİ

Abstract

Ticaret ve sanayi odaları üyelerinin müşterek ihtiyaçlarını karşılamak mesleki faaliyetlerini kolaylaştırmak, mesleğin genel menfaatlere uygun olarak gelişmesini sağlamak, kanunda yazılı hizmetleri görmek amacıyla kurulan, kamu kurumu niteliğinde, tüzel kişiliği olan meslek kuruluşlarıdır. Odalar, ortaçağdaki lonca ve gedik teşkilatlarının bugünkü uzantılarıdır. Gerek günümüzdeki gerekse ortaçağdaki lonca ve gedik örgütlerinin kuruluşlarındaki temel düşünce ticaret ve sanayinin kamu yararıyla yakından ilgili oluşu ve bu meslek mensuplarının kamu hizmeti gördükleri fikrinin devlet yönetiminde hakim olmasıdır.Türkiye'de ilk ticaret odası 1870 yılında kendi ülkesine ihracat yapan bir Fransız firmasının özel gereksinimlerine cevap vermek üzere İnebolu da kurulmuştur. Bununla birlikte ülkemizde resmen örgütlenen ilk oda İstanbul Ticaret Odası olup bu da 1882 yılında Atatürk'ün doğum yılına tekabül eden yılla tesadüf etmektedir. 1912 yılına dek odalar ticaret, ziraat ve sanayi odası adı altında örgütlenmişlerdir. Ancak aynı yıl tekrar yayınlanan ticaret ve sanayi odaları yalnızca ticaret sanayi mensuplarının örgütü durumuna getirilmiştir. Düzenleme sonrasında pek çok şehirde bu örgütsel yapılar yaygınlaşmıştır. Örgütsel açıdan en önemli gelişme Cumhuriyetin ilanı sonrası dönemlere tekabül eden 1925 tarihindeki yasa ve bu yasaya ait ek tüzükle bu örgütlenmenin yöresel hale getirilmesidir. Doğal olarak sonraki dönemlerde de çağın gereklerine uygun olarak yapılan değişiklikler de elbette sürerek devam etmiştir.Borsalar birliği konusuna geldiğimizde de borsalar ilk olarak ortaçağ fuarlarının gelişmesinden doğmuştur. Borsalar insan ile birlikte doğmuş, insan ihtiyaçlarının bireyin çalışma verimini aşması ve ayni değişme biçiminde eşya alışverişlerinin başlamasıyla meydana çıkmıştır. Çok eski ekonomik bir varlık olarak borsalar alışveriş ihtiyacıyla başlamış ancak uygarlık aşamalarına, ırkların yetenek ve zekasına, eğilimlerine, geleneklerine ve ticaretin aldığı biçimlere göre bir çok değişikliklere uğramıştır. Ekonomik ilerlemeyle birlikte önce ilkel malların, sonra külçe ve paraların değişim aracı olarak panayır ve fuarlarla; ya da eski loncalar gibi meslek toplulukları olarak varlıklarını sürdürmüşlerdir. Borsalarda örgütlenme biçimleri de yaşanan değişimlerle birlikte kendine özgü nitelikler taşımaya başlamıştır.Anahtar Sözcükler: Ticaret-Sanayi Odaları, Borsalar, Atatürk, Cumhuriyet.Meet the needs of the professional activities of members of chambers of commerce and industry to facilitate the development of the profession in accordance with general interest to its members and the public in its dealings with honesty and confidence in each other to make the professional discipline, morality and the law and protect tasanüdü established in order to see the writing services, the public agency character, professional organization that have legal personality. Rooms, extensions of the present organization of the medieval guild, and Green.Both the basic thought of today as well as the medieval guilds and Green organizations, trade and industry, public interest organizations, and those closely related to the fact that the profession is dominated by state run, the idea of public they see.The first chamber of commerce in Turkey in 1870, a French company engaged in exporting to their country to respond to the specific needs of our country together room Istanbul Chamber of Commerce is the first formally organized in 1882, this also covers the years of our ancestral birth year, which corresponds. Chambers of commerce and industry in the later periods of the rooms until the first legislative acts, the 1912 trade, agriculture and industry chamber, organized under the name. However, republished the same year, members of the organization, the state of commerce and industry was notthe commercialindustry. Organizational structures that have become widespread in many cities after editing. Organizational point of declaration of the republic's most important development in the history of post-1925 periods, corresponding to additional regulation by the law and this law is to make this regional organization. Naturally the changes made in the later. When we came first in the stock markets as the stock exchanges in the unity born in the development of medieval fairs. However, there are significant differences between them. That is to say Sunday, fair, opens in the study at regular intervals. Yet the stock market opened its doors and worked every day during business hours.However, at fairs, exhibitions and shopping, which is the subject goods and properties and exhibited in the marketplace, exchanges of goods, there is not. Shopping by the buyer and seller and the quality on certain types of properties or attributes known on certain securities, and often are made by a tool. Economic developments in life is completely changed them.Forms of organization with the changes in the stock markets started to carry its own qualities.Key Words: Trade-Industrial Chambers, Stock Markets, Atatürk, Republican