MESLEKLERİ GEREĞİ ORGANİK SOLVENTLERE MARUZ KALAN İŞÇİLERDE PARAOKSONAZ VE ARİL ESTERAZ AKTİVİTE DÜZEYLERİ

Abstract

l.OZET Son yıllarda petrokimya ve ilişkili endüstrilerdeki gelişmeler sonucu, yaygın kullanım alam bulan organik uçucu maddelere karşı önlemsiz çalışma şartları sonucu meydana gelen zehirlenmeler tüm dünyada genç erişkinlerde artan bir toplum sağlığı sorunu haline gelmiştir. Özellikle boyacılar boya maddelerinin çeşitli kanşımlarını ihtiva eden aerosollere, dayanıklı yapışkan maddelere, tinere ve toluene sürekli olarak maruz kalmaktadırlar. Bu çalışmada meslekleri gereği tinere maruz kalan işçilerde; paraoksonaz (PONİ) ve arilesteraz (ARE) aktivite düzeyleri ile serum total kolesterol, trigliserit, LDL, HDL, VLDL, AST, ALT, total bilirubin, direkt bilirubin, indirekt bilirubin düzeyleri araştırıldı. Çalışmada; tinere maruz kalan grup (TMG) Elazığ ili sanayi sitesinde çalışan kaportacı ve boyacılardan oluşan 100 işçiden ve kontrol grubu (KG) ise serum analizlerini etkileyebilecek herhangi bir hastalığa ait ilaç kullanmayan, tamamen sağlıklı 49 kişiden oluşturuldu. İstatistiksel analizler kullanılarak; vücut kitle indeksinin (VKİ), tinerli ortamda çalışılan süre ile sigara içilmesinin bu analiz sonuçlan üzerine etkileri araştırıldı. TMG işçilerde KG'na göre PON 1 aktivitelerinde anlamlı (p<0.05) azalma tespit edildi. TMG işçilerde çalışma süresi 15 yıldan az (15 YA) ve 15 yıldan çok (15YÇ) olarak iki gruba ayrıldı ve 15 yıldan çok süre çalışanlarda PON 1 aktivitesinde istatistiksel olarak anlamlı olmayan (p>0.05) bir düşüş tespit edildi. TMG işçilerin içerisinde sigara içenlerde içmeyenlere göre, obez olmayanlarda obez olanlara göre PON 1 aktivitesinde istatistiksel olarak anlamlı olmayan (p>0.05) azalmanın bulunması dikkat çekti. 1Sonuç olarak tiner gibi organik solventler ile çalışılan işyerlerinin ve çalışan işçilerin periyodik olarak takibi yapılmalı ve işçilerin aşın sigara içimi ile doz ve süre açısından organik solventlere maruz kalmalarının en aza indirilmesini sağlayacak sağlık tedbirleri alınmalıdır. Anahtar Kelimeler: Organik Solventler, Paraoksonaz, Arilesteraz.

Recently, as a result of development in petrochemistry and related industries organic volatile substances have been used careless and this results in poisoning in workers of these areas in all over the world. Workers, especially those work in varnishing are exposed to aerosoles, thinner, toluene and several substances with different chemical compositions. In this study, serum levels of PON 1 and ARE activities and total cholesterol, triglyceride, LDL, HDL, VLDL, AST, ALT, total bilirubin, direct bilirubin, indirect bilirubin in workers exposed due to their job to thinner were investigated. Study consisted of two groups. Thinner-exposed group (TMG) consisted of 100 workers who work in Elazığ industrial area and control group (KG) consisted of 49 clinically healthy subjects who do not take any medication that might affect parameters. By the use of statistical analysis the effects of body mass index (BMI), duration of exposure and smoking on these parameters were investigated. In TMG group, PON 1 activity was significantly lower than KG (p<0.05). TMG group was classified to <15 years and >15 years based on duration in work. Subjects worked longer than 15 years showed a decrease in PON 1 activity which were not statistically significant (p>0.05). Smokers in TMG group had a non significant (p>0.05) lower activity of PON 1 than non-smokers, non-obese subjects also had lower PON 1 activity than obese subjects and this difference was not statistically significant (p>0.05).It was concluded that workers exposed to organic solvents such as thinner should be periodically controlled and smoking, dosage of exposure and duration of exposure should be minimized. Key Words: Organic solvent, Paraoxonase, Arylesterase.