TARİHE TANIKLIK EDEN BİR MANZUME: KİLİSLİ RÛHÎ’NİN TÂRÎH-İ İBRET-NÜMÂ’SI

Abstract

Edebiyat ve tarih arasındaki ilişki inkâr edilemez bir gerçektir. Edebî ürünler kimi zaman tarihi kayıtlarageçmemiş olayları konu edinebilirken, kimi zaman da tarihi kayıtlara geçmiş olayları daha ayrıntılı şekildeileriki zamanlara ulaştırır. Bu türden edebî metinler, tarihi kayıtların bağlamdan uzak olan anlatımlarına bircanlılık kazandırmaları ve tarihe şahitlik etmeleri bakımından önemlidir. Bu açıdan Kilisli Rûhî tarafındanyazılmış “Târîh-i ibret-nümâ” başlıklı manzume tarihi kayıtlara geçmiş bir olaya tanıklık eden ve bu olayabağlam kazandıran bir metindir.Çalışmada edebî metin ve tarih ilişkisi üzerinde durulmuş; 18. yüzyılın son çeyreğinde Kilis veçevresinde hüküm süren ve yaptıklarıyla tarihi kayıtlara geçmiş olan bir idarecinin icraatlarının ve fecisonunun anlatıldığı Târîh-i ibret-nümâ” adlı manzume incelenmiştir. İncelemede metnin genel özellikleriüzerinde durularak metinde geçen olaylar beyitlerden hareketle değerlendirilmiş ve olayların tarihî kayıtlarlailişkisi belirtilmiştir.