ORTA ÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİNİN SPOR ETKİNLİKLERİNE YÖNELİMİ İLE ALGILANAN STRES ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ

Abstract

Bu araştırmanın amacı orta öğretim öğrencilerinin spor etkinliklerine yönelimi ile algılanan stres arasındaki ilişkinin incelenmesidir. İlişkisel tarama modeli ile yürütülen araştırmanın evrenini 2024-2025 eğitim-öğretim bahar döneminde Diyarbakır İlinin Çermik İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı resmi ortaöğretim 9, 10, 11, 12. sınıf öğrenciler oluşturmuştur. Araştırmayı bu evren içerisinden kolayda örnekleme yöntemiyle seçilen 371'si kadın, 199'u erkek toplam 570 kişi oluşturmuştur. Araştırma kapsamında veriler "Kişisel Bilgi Formu", "Spor Etkinliklerine Yönelim Ölçeği" ve "Algılanan Stres Ölçeği" kullanılarak toplanmıştır. Verilerin istatistiksel analizlerinde bağımsız gruplar t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Pearson korelasyon testleri ile analiz edilmiştir. Bulgular incelendiğinde spora yönelim boyutunda bilgi arama ve spora yönelim toplamda cinsiyet, yaş, spor yapma, okul faaliyetlerine katılma ve lisanslı sporcu olma değişkenlerinde anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Stres boyutunda ise stres rahatsızlık algısı ve algılanan stres toplamda cinsiyet değişkeninde; yetersiz öz yeterlik boyutunda okul başarısı ve lisanslı sporcu olma değişkeninde anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Spora yönelim ve algılanan stres arasında ki ilişki sonuçlarında yetersiz özyeterlik algısı ile sosyalleşme, duygu arama ve algılanan stres toplam puan düzeyleri arasında negatif yönde düşük düzeyde anlamlı ilişkiler tesbit edilmiştir. Sosyalleşme ile de algılanan stres toplam puanları arasında negatif yönde düzük düzeyde anlamlı ilişkiler olduğunu göstermiştir (p<0.05).The purpose of this study is to examine the relationship between secondary school students' participation in sports activities and their perceived stress levels. The population of the study, conducted using a correlational survey model, consisted of 9th, 10th, 11th, and 12th grade students enrolled in public secondary schools affiliated with the Çermik District National Education Directorate in Diyarbakır Province during the 2024-2025 spring semester. The study sample consisted of 570 individuals, including 371 females and 199 males, selected using convenience sampling from this population. Data were collected using the "Personal Information Form," "Sports Activity Orientation Scale," and "Perceived Stress Scale." Statistical analyses of the data were conducted using independent samples t-tests, one-way analysis of variance (ANOVA), and Pearson correlation tests. When the findings were examined, significant differences were found in the variables of gender, age, participation in sports, participation in school activities, and being a licensed athlete in terms of information seeking and overall orientation toward sports. In the stress dimension, significant differences were found in the stress discomfort perception and perceived stress variables in terms of gender; in the insufficient self-efficacy dimension, significant differences were found in the school success and licensed athlete variables. In the results of the relationship between sports orientation and perceived stress, low-level significant negative relationships were found between perceived low self-efficacy and total scores for socialization, emotion seeking, and perceived stress. It was also found that there were low-level significant negative relationships between socialization and total perceived stress scores (p<0.05).