Osman Necmi Gürmen’in Öykülerinde Varolşçuluğun Görüntü Düzeyleri

Abstract

Varoluşçuluğun 20. yüzyılın ortalarına doğru felsefi bir akım olarak güç kazanması,duygu ve düşüncelerin estetik ölçüler içerisinde anlatıldığı edebî eserlerede yansır. Bu anlamda eserlerinde ontolojik kaygı ile Varoluşçu felsefeyeyönelen yazarlardan biri de Osman Necmi Gürmen’dir. Varoluşçu felsefenin güçkazandığı döneme tanık olan Osman Necmi Gürmen, yaşadıklarının da etkisiylebu felsefi yönelimin etkisine kapılır. Özellikle, öykü karakterlerini, varoluşsalsüreçlerden geçen, kendisiyle ya da toplumla çatışmalar yaşayan kişiler olarakmetinlerinin merkezine yerleştirir. İçinde bulundukları düzenin bir kuklası olmayıreddeden bu karakterler, aykırı olmayı tercih ederken varoluşsal seçimlerininözgürlüğünde şekillenen sorumluluklarının farkındalığını “birey olma” sürecindeortaya koyarlar. Kendi olmayı gerçekleştirmek isteyen öykü kişileri, toplumsalkuşatılmışlığın etkisini derinden hissederken yaşamın çıkmazları içinde yabancılaşırlar.Kimliklerini bir özgürlük sorunu olarak duyumsayan, yabancılaşmayıvar olana başkaldırı şeklinde algılayıp bu doğrultuda tepkiler veren karakterleredönüşürler. Edebiyat biliminin sosyoloji ve felsefe ile bağlantılı olması, edebîmetinleri disiplinler arası bir yöntemle incelemeyi gerektirir. Çalışmada, bu disiplinlerarası yöntem ışığında, Osman Necmi Gürmen’in öykülerine yabancılaşma,özgürleşme özelinde varoluşsal açılardan yaklaşıldı.