ERZURUM’DA KADIN SÜRÜCÜ OLMAK: GERİLİMLER, AŞINAN SINIRLAR VE DEĞİŞEN TOPLUMSAL YÜZLER BAĞLAMINDA KADINLARIN SÜRÜCÜLÜK DENEYİMLERİ

Abstract

Toplumsal cinsiyet ilişkilerindeki farklılaşmalar, toplumsal ilişki ve etkileşim sahasında farklı deneyimlerin oluşmasına sebebiyet vermektedir. Kadınların sürücülük deneyimleri de söz konusu deneyimlerden biri olup, kadın kimliğinin ayrılmaz parçalarını oluşturmaktadır. Kadınların sürücülüklerini nasıl gerçekleştirdikleri, sürücülük deneyiminin hangi sorunları ortaya çıkardığı, kimliklerini nasıl etkilediği ve bunun nasıl bir değişimi beraberinde getirdiği bu çalışmanın temel sorunsalını oluşturmaktadır. Bu sorunsal çerçevesinde, bu çalışmada, Erzurum’da yaşayan 8 kadınla nitel araştırma yöntemi kapsamında derinlemesine mülakatlar yapılmıştır. Yapılan mülakatlarda, sürücülüğün kadınlara bireyselleşme ve kamusallaşma deneyimi oluşturduğu görülmüştür. Sürücü olmanın kadınlara özel bir alan açtığı sonucuna ulaşılmıştır. Kadın sürücülerin Erzurum’da muhafazakârlığın sınırlarını aşındırdıkları ve toplumsal yaşamda yeni yüzleri görünür kıldıkları tespit edilmiştir. Kadın sürücü sayılarının giderek artmasına rağmen, trafikte kadın sürücülerin erkek sürücüler tarafından şiddete maruz kaldıkları, ötekileştirildikleri ve damgalandıkları görülmüştür. Erzurum’da kadınların sürücülük deneyimlerinin birbirinden farklı sonuçlar ortaya koyduğu anlaşılmıştır. Bu açıdan Erzurum’da kadın sürücü olmak, gerilimleri içeren, toplumsal cinsiyet sınırlarının aşındığı ve kamusal yaşamda toplumsal yüzlerin giderek değiştiği bir yapıda karşımıza çıkmaktadır.

Differences in gender relations lead to different experiences in the field of social relations and interaction. Women’s driving experiences are also one of the experiences in question and form integral parts of women’s identity. The main problematic of this study is how women perform their driving, what problems their driving experience creates, how they affect their identities and what kind of change this brings about. In this problematic framework, in this study, in-depth interviews were conducted with 8 women living in Erzurum within the scope of qualitative research method. In the interviews conducted, it was observed that driving creates an experience of individualization and publicization for women. It was concluded that being a driver opens up a special space for women. It has been determined that female drivers erode the limits of conservatism in Erzurum and make new faces visible in social life. Despite the increasing number of female drivers, it has been observed that female drivers in traffic are subjected to violence, marginalized and stigmatized by male drivers. In this respect, being a female driver in Erzurum emerges in a structure that includes tensions, erosion of gender boundaries and gradually changing social faces in public life.